Σοβαρά προβλήματα υγείας προκαλούνται ακόμα και σε πολύ σύντομες περιόδους υψηλών θερμοκρασιών.
Σε αυτά περιλαμβάνονται η θερμοπληξία και η θερμική εξάντληση.
Τι είναι η θερμική εξάντληση;
Η θερμική εξάντληση αποτελεί την αντίδραση του σώματος σε υπερβολική απώλεια νερού και άλατος με τον ιδρώτα.
Περισσότερο επιρρεπή σε αυτή την κατάσταση είναι οι ηλικιωμένοι, οι υπερτασικοί και όσοι εργάζονται ή αθλούνται σε ζεστό περιβάλλον.
Ποια είναι τα συμπτώματα της θερμικής εξάντλησης;
• Έντονη εφίδρωση
• Ωχρότητα
• Μυϊκές κράμπες
• Κόπωση και αδυναμία
• Αίσθημα ζάλης
• Κεφαλαλγία
• Ναυτία ή εμετός
• Υπόταση και λιποθυμία
• Το δέρμα ενδέχεται να είναι ψυχρό και υγρό.
• Ο σφυγμός είναι γρήγορος και αδύναμος, ενώ η αναπνοή γρήγορη και βαθιά. Εάν η κατάσταση δεν αντιμετωπιστεί έγκαιρα, ίσως καταλήξει σε θερμοπληξία.
Πώς αντιμετωπίζεται η θερμική εξάντληση;
Τι να κάνετε:
Μέτρα ελάττωσης της θερμοκρασίας που μπορεί να αποδειχθούν αποτελεσματικά είναι τα εξής:
• Λήψη δροσερών μη αλκοολούχων ροφημάτων
• Ξεκούραση και ελαφρά ανύψωση των ποδιών
• Δροσερό ντους ή μπάνιο
• Κλιματιζόμενο περιβάλλον
• Ελαφρύς ρουχισμός
• Δεν είναι απαραίτητη η μεταφορά σε νοσοκομείο για κάθε άτομο με θερμική εξάντληση.
Αναζητήστε αμέσως ιατρική βοήθεια εάν:
• Τα συμπτώματα είναι σοβαρά.
• Το άτομο πάσχει από καρδιοπάθεια ή υπέρταση.
Διαφορετικά, βοηθήστε τον ασθενή να δροσιστεί και αναζητήστε ιατρική βοήθεια, εάν τα συμπτώματα χειροτερέψουν ή διαρκέσουν περισσότερο από μία ώρα.
Τι είναι η θερμοπληξία;
Η θερμοπληξία είναι μια λειτουργική διαταραχή του ανθρώπινου οργανισμού, που εμφανίζεται όταν η θερμοκρασία του περιβάλλοντος είναι πολύ υψηλή και η σχετική υγρασία της ατμόσφαιρας είναι πάνω από 70%, γεγονός που δυσκολεύει και εμποδίζει την εξάτμιση του ιδρώτα και την αποβολή θερμότητας του σώματος.
Από θερμοπληξία υποφέρει κάποιος όταν η θερμοκρασία του σώματός του αυξάνεται ανεξέλεγκτα και απότομα, ενώ παράλληλα σταματά να λειτουργεί ο ρυθμιστικός μηχανισμός εφίδρωσης.
Η θερμοκρασία του σώματος ανεβαίνει δραματικά και μπορεί να υπερβεί τους 41 βαθμούς Κελσίου σε δέκα με δεκαπέντε λεπτά.
Εάν η θερμοπληξία δεν αντιμετωπιστεί άμεσα, ενδέχεται να προκαλέσει μόνιμη αναπηρία ή να αποβεί μοιραία.
Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο από θερμοπληξία
Στις ομάδες υψηλού κινδύνου ανήκουν οι ηλικιωμένοι, οι παχύσαρκοι, καθώς και άτομα που έχουν γεννηθεί με διαταραχή του μηχανισμού εφίδρωσης.
Άλλοι παράγοντες κινδύνου είναι η αφυδάτωση, η κατανάλωση αλκοόλ, τα καρδιολογικά νοσήματα και μερικά φάρμακα.
Ποια είναι τα πρώτα συμπτώματα της θερμοπληξίας;
• δυνατός πονοκέφαλος,
• ατονία,
• αίσθημα καταβολής δυνάμεων
• τάση για λιποθυμία,
• πτώση της αρτηριακής πίεσης,
• ναυτία,
• εμετοί
• ταχυκαρδία.
• το ερυθρό, θερμό και ξηρό δέρμα
Σε σοβαρότερες μορφές εμφανίζεται:
• πυρετός,
• εμετοί,
• διάρροια,
• διαταραχή της πηκτικότητας του αίματος
• απουσία εφίδρωσης,
• απώλεια αισθήσεων.
• μπορεί να επέλθει έμφραγμα του μυοκαρδίου,
• ενώ σε ακραίες περιπτώσεις, κωματώδης κατάσταση και θάνατος.
Πώς μπορώ να προλάβω τη θερμοπληξία;
• Αποφεύγω την έκθεση στον ήλιο.
• Προτιμώ σκιερά και δροσερά μέρη
• Αποφεύγω τους χώρους όπου επικρατεί συνωστισμός.
• Ντύνομαι με ελαφρά, άνετα και ανοιχτόχρωμα ρούχα.
• Φοράω γυαλιά ηλίου και καπέλο.
• Κάνω πολλά χλιαρά ντους και υγρά πανιά στο κεφάλι ή στο λαιμό.
• Πίνω πολύ νερό και χυμούς φρούτων
• Στην έντονη εφίδρωση φροντίζω για τη λήψη αλατιού για να κρατηθεί το επίπεδο των υγρών στον οργανισμό.
• Αποφεύγω τα οινοπνευματώδη ποτά.
• Καταναλώνω μικρά, ελαφρά γεύματα, χωρίς λιπαρά, αλλά με πολλά φρούτα και λαχανικά
• Αποφεύγω τη βαριά σωματική εργασία ιδιαίτερα σε χώρους με υψηλή θερμοκρασία, άπνοια και μεγάλη υγρασία.
• Δεν περπατάω και δεν τρέχω για πολλή ώρα κάτω από τον ήλιο.
• Αποφεύγω τις πολύωρες διαδρομές με τα μέσα συγκοινωνίας, κατά τη διάρκεια της ζέστης.
• Συμβουλεύομαι τον γιατρό μου για οποιοδήποτε πρόβλημα υγείας.
Ποιες είναι οι ευπαθέστερες ομάδες στις υψηλές θερμοκρασίες;
• Τα νεογνά και τα βρέφη,
• οι ηλικιωμένοι, και
• οι πάσχοντες από χρόνια νοσήματα.
• ειδικότερα, όσοι πάσχουν από χρόνια αναπνευστικά, καρδιαγγειακά κλπ. νοσήματα πρέπει να συμβουλεύονται τον γιατρό τους για ειδικές οδηγίες, ενώ όσοι παίρνουν φάρμακα θα πρέπει να ρωτήσουν τον γιατρό αν θα συνεχίσουν την αγωγή και σε ποια δοσολογία, γιατί μερικά έχουν την ιδιότητα να αυξάνουν τη θερμοκρασία του σώματος.
• Τα νεογνά πρέπει να είναι ντυμένα όσο γίνεται πιο ελαφρά και να πίνουν συχνά υγρά μαζί με το γάλα.
• Το δωμάτιο ή το σπίτι, γενικά κατά τη διάρκεια της ζεστής ημέρας, πρέπει να είναι ερμητικά κλειστό, αφού έχει δροσιστεί και μείνει ανοιχτό όλη τη νύχτα.
Τι πρέπει να γνωρίζουμε για την προστασία των ηλικιωμένων ατόμων;
Αν στην οικογένεια μας έχουμε ηλικιωμένα άτομα, φροντίζουμε να μην τα εγκαταλείπουμε μόνα τους σε περίπτωση θερινών διακοπών ή πολυήμερης απουσίας από το σπίτι .
Σε αντίθετη περίπτωση, θα πρέπει να εξασφαλίσουμε την παρουσία κάποιου ατόμου για την καθημερινή τους φροντίδα.
Ποιες είναι οι Πρώτες Βοήθειες που μπορούμε να προσφέρουμε σε κάποιον που εμφανίζει συμπτώματα θερμοπληξίας;
• Μεταφέρομε τον άνθρωπο, χωρίς χρονοτριβή, σε μέρος δροσερό, ευάερο και σκιερό ή κάτω από δέντρα αν υπάρχουν. ( κλιματισμός)
• Αφαιρούμε τα βαριά ρούχα, για να αερίζεται το σώμα
• Βρέχομε το πρόσωπο του, το λαιμό, το στήθος και γενικά το σώμα του με κρύο νερό.
• Τοποθετούμε ψυχρά επιθέματα στο πρόσωπο και το κεφάλι του.
• Τον τυλίγομε με ένα δροσερό βρεγμένο σεντόνι και στη συνέχεια χρησιμοποιούμε έναν ανεμιστήρα.
• Κάνομε εντριβές στα άκρα του με κατεύθυνση από κάτω προς τα πάνω.
• Αν μπορεί να πιει, του δίνομε άφθονα υγρά και μικρές ποσότητες αλατιού.
• Καλούμε το ΕΚΑΒ για την μεταφορά του σε Νοσοκομείο.
• Μερικές φορές οι μύες του πάσχοντα μπορεί να συσπώνται ανεξέλεγκτα ως αποτέλεσμα της θερμοπληξίας. Εάν συμβεί κάτι τέτοιο, τον προστατεύομε από πιθανό αυτοτραυματισμό, χωρίς ωστόσο να τοποθετούμε κάτι στο στόμα του και του δίνομε υγρά
• Σε περίπτωση εμετού σιγουρευόμαστε ότι η αεροφόρος οδός παραμένει ανοιχτή γυρίζοντας το άτομο στο πλάι.
Άλλα προβλήματα υγείας που προκαλούνται από υψηλές θερμοκρασίες .
Εγκαύματα
Tα εγκαύματα πρέπει να αποφεύγονται επειδή καταστρέφουν το δέρμα.
Μολονότι η δυσφορία δεν είναι συνήθως έντονη και επουλώνονται περίπου σε μία εβδομάδα, τα σοβαρότερα εγκαύματα χρειάζονται ιατρική φροντίδα.
Το δέρμα γίνεται ερυθρό, επώδυνο και υπερβολικά ζεστό μετά την έκθεση στον ήλιο.
Αντιμετώπιση
Συμβουλευόμαστε το γιατρό, εάν το έγκαυμα αφορά σε παιδί ηλικίας μικρότερης του ενός έτους ή αν υπάρχουν τα ακόλουθα συμπτώματα:
• πυρετός,
• φυσαλίδες με υγρό,
• έντονος πόνος.
Επιπλέον, όταν αντιμετωπίζομε το έγκαυμα, ακολουθούμε τις παρακάτω συμβουλές:
• Δεν εκτειθόμαστε ξανά στον ήλιο
• Τοποθετούμε στην περιοχή κρύες κομπρέσες ή ρίχνομε κρύο νερό.
• Βάζομε ενυδατική λοσιόν στις προσβεβλημένες περιοχές.
• Δεν χρησιμοποιούμε αλοιφές ή βούτυρο.
• Δεν σπάμε τις φυσαλίδες.
Μέτρα προστασίας από τον ήλιο
ΦΥΣΙΚΑ ΜΕΤΡΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ
• Ρούχα & Υφάσματα
• Μια λεπτή βαμβακερή μπλούζα, έχει δείκτη SPF > 10. Όταν είναι από ακρυλικό, ο δείκτης είναι > 5, ενώ όταν είναι από μετάξι, ο δείκτης είναι > 15. Άλλα είδη ρούχων έχουν μεγαλύτερο δείκτη. Τα εφαρμοστά ρούχα έχουν μεγαλύτερο δείκτη από τα φαρδιά.
• Γυαλί, αυτοκίνητα κλπ.
Στο σπίτι και το αυτοκίνητο, τα τζάμια "φιλτράρουν" την ακτινοβολία και πρακτικά "κόβουν" όλη την UVB αφού απορροφούν την ακτινοβολία με μήκος κύματος < 320 nm.
Η UVA όμως δεν φιλτράρεται και διαπερνά το γυαλί.
ΤΡΟΠΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΩΝ ΑΝΤΙΗΛΙΑΚΩΝ
Τα αντιηλιακά είναι άχρηστα, αν δεν χρησιμοποιούνται σωστά:
• Θα πρέπει να εφαρμόζουμε το αντιηλιακό 20 με 30 λεπτά πριν βγούμε έξω, σε κάθε σημείο του σώματος που εκτίθεται στον ήλιο.
• Θα πρέπει να δίνομε ιδιαίτερη προσοχή στις ευαίσθητες περιοχές: αυτιά, μύτη, χείλια (sticks), πέλματα, παλάμες, το V του λαιμού, τους αγκώνες και το φαλακρό κεφάλι (sprays).
• Ανανεώνομε το αντιηλιακό κάθε 2 ώρες, για όσο εκτειθόμαστε στον ήλιο, ακόμα και στο τέλος της ημέρας. Στο βουνό (πχ σκι), το εκτεθειμένο δέρμα θα πρέπει να προστατεύεται κάθε μία ώρα (με την ίδια συχνότητα χειμώνα - καλοκαίρι) !!!
• Το κολύμπι, ο αέρας και η υπερβολική εφίδρωση, αφαιρούν την κρέμα πιο γρήγορα από το δέρμα, γι αυτό και στην περίπτωση αυτή θα πρέπει να ανανεώνομε το αντιηλιακό πιο συχνά.
• Οι περισσότεροι άνθρωποι απλώνουν τη μισή μόνο ποσότητα από αυτή που χρησιμοποιείται από τις εταιρείες για τον καθορισμό του Δείκτη SPF. Αυτό έχει σαν συνέπεια τη μείωση του δείκτη από 15, σε 8. Για πλήρη εξασφάλιση, πρέπει να απλώνετε σε πρόσωπο και λαιμό μισό κουταλάκι του τσαγιού.
• Γυναίκες που χρησιμοποιούν το αντιηλιακό σαν βάση για makeup, δεν το ανανεώνουν κατά τη διάρκεια της ημέρας.
• ΟΜΩΣ, η πλήρης προστασία του αντιηλιακού, χάνεται μετά από 2 ώρες.
ΟΔΗΓΟΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΗΛΙΑΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ
• Περιορίζομε την έκθεση στον ήλιο τις ώρες που η ακτινοβολία του είναι ισχυρότερη, δηλ. 10πμ - 4μμ.
• Φοράμε καπέλα και μπλουζάκια με μακρύ μανίκι όταν είμαστε έξω στον ήλιο.
• Διαλέγομε εφαρμοστά υφάσματα για μεγαλύτερη προστασία από τις ακτίνες του ήλιου.
• Πάντα πρέπει να ξαναβάζομε το αντιηλιακό όταν βγαίνομε από το νερό κι ας ισχυρίζεται ο κατασκευαστής ότι το αντιηλιακό είναι αδιάβροχο.
• Πρέπει να το χρησιμοποιούμε ιδιαίτερα όταν βρισκόμαστε σε μεγάλο υψόμετρο και ασχολούμαστε με δραστηριότητες όπως ορειβασία, σκι ή πεζοπορία.
• Δεν πρέπει να ξεγελιόμαστε από μια συννεφιασμένη ή και βροχερή μέρα, οι ακτίνες του ήλιου είναι και τότε επιβλαβείς.
• Ιδιαίτερα τα άτομα που διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο για την εμφάνιση μελλοντικά καρκίνου του δέρματος, πρέπει να βάζουν καθημερινά αντιηλιακό. Ομάδες υψηλού κινδύνου είναι οι εργαζόμενοι σε εξωτερικούς χώρους, οι αγρότες, οι ανοιχτόχρωμοι κ.ά.
• Εάν εμφανιστεί αλλεργική αντίδραση από το αντιηλιακό (ερυθρότητα, κνησμός ή τσούξιμο στο δέρμα), το σταματάμε αμέσως και επισκεπτόμαστε τον δερματολόγο μας.
• Προσοχή στις αντανακλώσες επιφάνειες! Η άμμος, το χιόνι, το νερό της θάλασσας, αντανακλούν την ακτινοβολία του ηλίου. Έτσι, το να καθόμαστε στη σκιά μιας ομπρέλας ή ενός δένδρου, δεν είναι επαρκής προστασία.
• Αποφεύγομε τις λάμπες μαυρίσματος σε ορισμένα ινστιτούτα αισθητικής. Η ακτινοβολία που εκπέμπουν, προκαλεί έγκαυμα, πρόωρη γήρανση του δέρματος και αυξάνει τον κίνδυνο μελλοντικής εμφάνισης καρκίνου του δέρματος.
• Μεγάλη προσοχή στα ΠΑΙΔΙΑ: ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΜΕ ΑΝΤΙΗΛΙΑΚΑ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΗΛΙΚΙΑ ΤΩΝ 6 ΜΗΝΩΝ ΚΑΙ ΑΝΩ.
• Εκπαιδεύομε τα παιδιά μας στη χρήση αντιηλιακών
• Οι ΕΦΗΒΟΙ ειδικά, θα πρέπει να πληροφορηθούν ότι τα ανθεκτικά στο νερό (water-resistant) αντιηλιακά είναι καλά για 40' κολυμβήσεως, ενώ τα αδιάβροχα (waterproof) είναι αποτελεσματικά για 80' περίπου.
ΓΕΝΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΑΣ : ΣΤΗΝ ολοήμερη παραμονή μας στην παραλία (ή και στο βουνό για σκι), ΑΠΛΩΝΟΜΕ ΤΟ ΑΝΤΙΗΛΙΑΚΟ (ανεξαρτήτως του δείκτη), ΚΑΘΕ ΩΡΑ και ΑΚΟΜΑ ΣΥΧΝΟΤΕΡΑ ΑΝ ΜΠΑΙΝΟΒΓΑΙΝΟΜΕ ΣΤΟ ΝΕΡΟ.
Κανονική χρήση αντιηλιακών (με Δείκτη Προστασίας SPF >15) μέχρι την ηλικία των 18 ετών, ΜΕΙΩΝΕΙ κατά 78% ΤΟΝ ΚΙΝΔΥΝΟ ΕΜΦΑΝΙΣΗΣ ΔΕΡΜΑΤΙΚΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ αργότερα στη ζωή μας.
Α.Ρ

