Προκαλεί περισσότερο από το 90% των κρουσμάτων έλκους του δωδεκαδακτύλου, ευθύνεται για το περίπου 80% των κρουσμάτων έλκους του στομάχου και σχετίζεται με τον καρκίνο του στομάχου.

Το ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού ανακαλύφθηκε πριν από 25 χρόνια, αλλά εξακολουθεί να αποτελεί αντικείμενο επισταμένων κλινικών μελετών που στόχο έχουν – μεταξύ άλλων – την επινόηση ενός εμβολίου εναντίον του.

Στο μικρόβιο αυτό είναι αφιερωμένο ένα συνέδριο που θα πραγματοποιηθεί το Σάββατο, 10 Μαρτίου 2007, στο αμφιθέατρο του Πολεμικού Μουσείου, στην Αθήνα.

Οι επιστήμονες που το ανακάλυψαν – οι αυστραλοί ερευνητές Μπάρυ Μάρσαλ και Ρόμπιν Γουώρεν – τιμήθηκαν γι’ αυτό με το βραβείο Νόμπελ Φυσιολογίας & Ιατρικής το 2005, επειδή χάρη στις παρατηρήσεις τους το πεπτικό έλκος δεν αποτελεί πια μια χρόνια, συχνά εξουθενωτική ασθένεια, αλλά μία νόσο που μπορεί να αντιμετωπισθεί με αντιβιοτική αγωγή και αντιόξινα φάρμακα.

Ο δρόμος που οδήγησε στην ανακάλυψη του ελικοβακτηριδίου «δεν ήταν στρωμένος με ροδοπέταλα», σύμφωνα με τον πρόεδρο της οργανωτικής επιτροπής του συνεδρίου κ. Σπύρο Μιχόπουλο, διευθυντή της Γαστρεντερολογικής Κλινικής του Νοσοκομείου Αλεξάνδρα.

Στην πραγματικότητα, οι προσπάθειες σύνδεσης ενός μικροβιακού παράγοντα με την παθολογία του ανώτερου πεπτικού συστήματος άρχισαν από τα μέσα του 19ου αιώνα. Ωστόσο, στις αρχές του 20ου αιώνα επικράτησε το δόγμα «όχι οξύ, όχι έλκος» πάνω στο οποίο στηρίχθηκαν όλες οι περαιτέρω μελέτες – «με αποτέλεσμα κάθε σκέψη που δεν υπάκουε σε αυτό το δόγμα να θεωρείται αστεία», κατά τον κ. Μιχόπουλο.

Όπως εξηγεί, την περίοδο 1950-1960 ο μεσολογγίτης ιατρός Ι. Λυκούδης διαπίστωσε ότι μπορούσε να θεραπεύει το έλκος χορηγώντας ένα συνδυασμό αντιβιοτικών. Ωστόσο, η κοινωνία της εποχής δεν μπορούσε να ανεχθεί μια τέτοια παρέκκλιση από το προαναφερθέν δόγμα και έτσι οι επίσημοι θεσμοί της εποχής κυνήγησαν και απαξίωσαν τις παρατηρήσεις του.

Ο Ι. Λυκούδης πέθανε απογοητευμένος δύο χρόνια πριν ανακοινωθεί για πρώτη φορά η ανακάλυψη του ελικοβακτηριδίου του πυλωρού, ενώ χρειάσθηκαν σχεδόν δύο δεκαετίες για να αποκατασταθεί η μνήμη του από την ελληνική ιατρική κοινότητα.

Οι ειδικοί εκτιμούν ότι η εκρίζωση του ελικοβακτηριδίου σε νεαρή ηλικία, πριν από την ανάπτυξη προκαρκινικών βλαβών, μπορεί πιθανότατα να αποτρέψει την εξέλιξη της καρκινογένεσης, ενώ στις αναρίθμητες μελέτες που διενεργούνται ανά τον κόσμο καταβάλλεται προσπάθεια να αποσαφηνιστούν οι μηχανισμοί που οδηγούν στο έλκος και στον καρκίνο.

Aλλοι στόχοι της ιατρικής έρευνας είναι η αντοχή που αναπτύσσεται στα διάφορα αντιβιοτικά που χρησιμοποιούνται για την εκρίζωση του ελικοβακτηριδίου και οι επιπτώσεις αυτής της αντοχής, η ανάγκη ή όχι για συγχορήγηση ευβιοτικών (probiotics), οι ορθές πρακτικές ανίχνευσης και εκρίζωσης του ελικοβακτηριδίου, οι προοπτικές ανάπτυξης εμβολίου κλπ.

Ανάπτυξη όλων αυτών των θεμάτων θα γίνει στο αυριανό συνέδριο από έλληνες και ξένους επιστήμονες.