Τι μας λένε όλες οι σχετικές έρευνες; Ότι το βάδισμα είναι η καλύτερη άσκηση για το σώμα, την ψυχή και το μυαλό. Επομένως, οι ευεργετικές του επιδράσεις δεν περιορίζονται στον έλεγχο βάρους ή στη σωματική εμφάνιση όπως σε κάποια άλλα είδη άσκησης, αλλά φτάνουν πολύ βαθύτερα: μια δυνατή καρδιά είναι απίθανο να αποφέρει βλέμματα θαυμασμού στην παραλία, μας βοηθάει όμως να ζήσουμε ποιοτικά καλύτερα, πιο υγιείς και για πολύ περισσότερα χρόνια…
* Δεν χρειάζεται να αφιερώσουμε χρόνο για να το μάθουμε, δεν απαιτεί ιδιαίτερη προετοιμασία, όλοι μπορούμε να το κάνουμε κι όλοι μπορούμε να το απολαύσουμε και να επωφεληθούμε απ’ αυτό.
* Μπορεί να γίνει σχεδόν παντού, ενσωματώνεται εύκολα στο καθημερινό πρόγραμμα δραστηριοτήτων μας
* Εχει χαλαρωτική και αγχολυτική επίδραση, προάγει τη λειτουργία του κυκλοφορικού, του αναπνευστικού και του μυϊκού συστήματος και μας βοηθάει να κάψουμε πολλές θερμίδες.
Σε συνδυασμό με την κατάλληλη διατροφή:
* μας προστατεύει από την παχυσαρκία,
* το σακχαρώδη διαβήτη, την οστεοπόρωση,
* τις καρδιοπάθειες και ενδεχομένως από κάποιες μορφές καρκίνου.
Επιπλέον, αυξάνει την ενεργητικότητα, βελτιώνει την ψυχική διάθεση, συμβάλλει στη μακροζωία και παίζει θετικό ρόλο στη διατήρηση της καλής λειτουργίας του εγκεφάλου μέχρι τα βαθιά γεράματα.
Και βέβαια, αποτελεί ένα σημαντικό θεραπευτικό μέσο για πολλές ασθένειες, αφού μπορεί να βελτιώσει την εικόνα του ασθενούς ή ακόμα να βοηθήσει στην αποθεραπεία του.
Βάδισμα λοιπόν για καλύτερη φυσική κατάσταση, υγεία και μακροζωία, βάδισμα για να κάψουμε θερμίδες και να χάσουμε περιττά κιλά και βάδισμα αντί για παυσίπονα, αγχολυτικά και λιγότερα φάρμακα γενικά…
Τρόποι βαδίσματος
* Απλό βάδισμα ή περίπατος. Πρόκειται για τους βηματισμούς που κάνουμε χαλαροί και χωρίς ιδιαίτερη ένταση, όπως π.χ. όταν βγαίνουμε μία βόλτα ή βλέπουμε τις βιτρίνες στα μαγαζιά. Ο διασκελισμός είναι σχετικά μικρός και αργός, το βάδισμα διακόπτεται συχνά από στάσεις και η ωριαία ταχύτητα σπάνια ξεπερνά τα 2 με 3 χιλιόμετρα. Παρότι δρα αγχολυτικά και βοηθάει να κάψουμε έναν κάποιο αριθμό θερμίδων, δεν θεωρείται ιδιαίτερα αποδοτική μορφή άσκησης. Ενδείκνυται κυρίως για υπέρβαρα και αγύμναστα άτομα, άτομα μεγάλης ηλικίας, άτομα με σοβαρά μυοσκελετικά προβλήματα, καθώς και για τα άτομα που αναρρώνουν μετά από κάποιο σοβαρό πρόβλημα υγείας (π.χ. καρδιοπαθείς).
* Ζωηρό βάδισμα. Το επόμενο στάδιο από το απλό βάδισμα. Η ένταση είναι μεγαλύτερη, η καρδιά δουλεύει σε υψηλότερους ρυθμούς και οι κραδασμοί είναι μεγαλύτεροι. Βαδίζουμε συγκεντρωμένοι κι όχι χαλαροί, με μέτριο διασκελισμό και σχετικά γρήγορο ρυθμό, ο οποίος κυμαίνεται από 3 έως 4,5 χιλιόμετρα την ώρα. Είναι το πλέον ασφαλές είδος βαδίσματος για άτομα με χαμηλή ή μέτρια φυσική κατάσταση κι ένας καλός τρόπος για να αρχίσουμε να μετατρέπουμε το απλό βάδισμα σε πραγματική σωματική άσκηση.
* Δυναμικό βάδισμα. Ονομάζεται και γρήγορο ή αθλητικό βάδισμα ή βάδισμα Fitness. Διαρκεί τουλάχιστον 15 συνεχόμενα και χωρίς παύσεις λεπτά, ο διασκελισμός είναι αρκετά μεγαλύτερος, η κίνηση στα χέρια πιο έντονη και η ωριαία ταχύτητα κυμαίνεται από 4,5 έως 7 χιλιόμετρα. Μπορεί να αποτελεί τη μοναδική μορφή άσκησης ενός προγράμματος ή να συνδυαστεί με ασκήσεις γυμναστικής (περιπατητική άσκηση). Για να το κάνουμε με ασφάλεια, πρέπει να εφαρμόζουμε όλους τους γενικότερους κανόνες της άσκησης (ζέσταμα, προοδευτικότητα, αποθεραπεία) και να ελέγχουμε συχνά τους σφυγμούς μας, ώστε να μην ξεφεύγουν από την προσωπική μας αερόβια ζώνη (55-85% της μέγιστης καρδιακής συχνότητας). Αντενδείκνυται σε μη υγιή άτομα, στους παχύσαρκους, σε άτομα με κακή ισορροπία, καθώς και σε άτομα που δεν μπορούν να πατήσουν σωστά τα πέλματά τους στο έδαφος.
* Πεζοπορία. Σύμφωνα με τη διεθνή ορολογία, διακρίνεται σε “hiking” και “trekking”. Το hiking γίνεται σε εξαιρετικά ανώμαλο έδαφος και γενικά σε εδάφη ανομοιογενή και με κλίσεις. Η σωματική άσκηση αποτελεί κύριο σκοπό, ο διασκελισμός είναι ζωηρός ή δυναμικός (όσο επιτρέπει το είδος και η κλίση του εδάφους) και η ένταση αυξομειώνεται απότομα. Στο trekking, το βάδισμα και η σωματική άσκηση δεν αποτελούν αυτοσκοπό, αλλά το μέσο επαφής και γνωριμίας με τη φύση. Η πορεία γίνεται οργανωμένα σε ομάδες ατόμων, συνήθως στα πλαίσια κάποιας μονοήμερης ή διήμερης εκδρομής. Οι συμμετέχοντες φέρουν ειδικό εξοπλισμό, καθοδηγούνται από έμπειρο οδηγό, διανύουν προκαθορισμένη διαδρομή μέσα σε φυσικό και ευχάριστο περιβάλλον, όπως τα μονοπάτια κάποιου βουνού, και συνδυάζουν την κίνηση με την εξερεύνηση και την αναψυχή. Στην ουσία λοιπόν το trekking αποτελεί μία εξαιρετική ευκαιρία για να γνωρίσουμε πολλά όμορφα και άγνωστα μέρη της χώρας μας και ένα πολύ καλό τρόπο για να βάλουμε τη συνήθεια του βαδίσματος πιο εύκολα στη ζωή μας, έστω και μόνο κάθε Σαββατοκύριακο.
* Αγωνιστικό βάδην. Γίνεται σε άσφαλτο ή μέσα σε στίβο. Είναι ένα ιδιόμορφο και πολύ κοπιαστικό είδος βαδίσματος, κατάλληλο μόνο για αθλητές που ασχολούνται με το συγκεκριμένο αγώνισμα.
Όπου γη… και βάδισμα
Δείτε πού είναι καλύτερα να περπατάτε
Ένα από τα πολλά θετικά του βαδίσματος είναι ότι μπορούμε να το κάνουμε οποιαδήποτε ώρα, οπουδήποτε: στους δρόμους της πόλης, σε πεζόδρομους, εμπορικά κέντρα, άλση, πάρκα, στην εξοχή, στο βουνό, στο δάσος, κατά μήκος της ακτής, μέσα στη θάλασσα κι ακόμα σε ηλεκτρονικό ή μαγνητικό διάδρομο. Ποιος όμως τύπος εδάφους είναι ο καλύτερος;
* Χώμα. Αν δεν έχει μικρά χαλικάκια, πέτρες και λακκούβες, είναι ο ασφαλέστερος τύπος εδάφους, κατάλληλος για όλους.
* Γρασίδι. Λειτουργεί ως φυσικό σύστημα απορρόφησης των κραδασμών. Μπορεί όμως να κρύβει παγίδες, όπως π.χ. λακκούβες, ή να γλιστρά.
* Στίβος γηπέδου. Εάν είναι καλής κατασκευής και ελαστικός, απορροφά τους κραδασμούς και προστατεύει τις αρθρώσεις.
* Άσφαλτος. Λόγω της ανελαστικότητας και της σκληρότητας του εδάφους, αυξάνονται σημαντικά οι κραδασμοί και καταπονούνται οι αρθρώσεις των ποδιών και η μέση. Επιπλέον απορροφά τις υψηλές θερμοκρασίες, οπότε αντενδείκνυται κατά τις ζεστές καλοκαιρινές ημέρες.
* Άμμος παραλίας. Απορροφά τους κραδασμούς, με αποτέλεσμα οι αρθρώσεις να καταπονούνται λιγότερο. Τα πόδια βουλιάζουν στην άμμο, μεγαλώνει ο βαθμός δυσκολίας, γυμνάζονται πιο έντονα οι μύες των ποδιών και καίμε περισσότερες θερμίδες. Αυξάνεται όμως ο κίνδυνος μικροτραυματισμών, ιδίως διαστρεμμάτων, λόγω της αστάθειας του εδάφους.
Ποια κλίση εδάφους είναι προτιμότερη;
* Οριζόντια. Ένα έδαφος χωρίς ιδιαίτερες κλίσεις (0-1%), προσφέρει τη μεγαλύτερη ασφάλεια. Οι κραδασμοί είναι λιγότεροι και η ένταση της προσπάθειας εξαρτάται κυρίως από την ταχύτητα με την οποία βαδίζουμε, οπότε μπορούμε να την προσαρμόσουμε ευκολότερα.
* Ανηφορική. Αυξάνει σημαντικά το βαθμό δυσκολίας, τόσο για την καρδιά όσο και για το μυϊκό σύστημα. Επειδή επιβαρύνει σημαντικά τη μέση και τις αρθρώσεις των ποδιών είναι κλίση κατάλληλη μόνο για περιστασιακή χρήση από άτομα με καλή φυσική κατάσταση, που επιδιώκουν το «κάτι παραπάνω».
* Κατηφορική. Η κατηφόρα φορτίζει υπερβολικά τις αρθρώσεις και τη σπονδυλική στήλη, ιδιαίτερα εάν η κλίση είναι απότομη. Σε κατηφορικά εδάφη θα πρέπει να βαδίζουμε πολύ αργά, με μικρούς διασκελισμούς και πάντα ελεγχόμενα.
Πόσο βάδισμα είναι αρκετό;
Η ελάχιστη απαιτούμενη ποσότητα βαδίσματος με σκοπό τη βελτίωση της φυσικής κατάστασης και της υγείας, είναι τα 45-60 λεπτά σχεδόν καθημερινά. Για να το πετύχουμε, ξεκινάμε από τα 15-20 λεπτά και σταδιακά προσθέτουμε περισσότερα, περίπου 5 λεπτά εβδομαδιαίως, μέχρι να φθάσουμε στα επιθυμητά. Τα 45-60 λεπτά δεν είναι αναγκαίο να είναι συνεχόμενα, αλλά μπορεί να καλυφθούν και τμηματικά, κατά τη διάρκεια της ημέρας. Για παράδειγμα, 30 λεπτά βάδισμα το πρωί και 30 το βράδυ ή 15 λεπτά το πρωί, 15 το μεσημέρι και 30 το απόγευμα ή σε οποιοδήποτε άλλο συνδυασμό μας βολεύει.
Ένταση ανάλογα με το στόχο
Για να πετύχουμε τους στόχους μας, πρέπει να βαδίζουμε σε συγκεκριμένο επίπεδο έντασης, που προσδιορίζεται από ένα ορισμένο ποσοστό σφυγμών επί της μέγιστης καρδιακής μας συχνότητας (ΜΚΣ = 220 μείον ηλικία σε χρόνια). Αν οι σφυγμοί κατά τη διάρκεια του βαδίσματος είναι λιγότεροι από το επιθυμητό, τότε μεγάλο μέρος από τους κόπους μας πάει χαμένο, ενώ εάν είναι πολύ περισσότεροι, κινδυνεύει η υγεία μας…
* Με χαμηλή ένταση (50-65% ΜΚΣ), βελτιώνουμε κυρίως τη λειτουργία του κυκλοφορικού μας συστήματος.
* Με μέτρια ένταση (65-75% ΜΚΣ), αναπτύσσουμε την αντοχή, βελτιώνουμε τη λειτουργία καρδιάς και πνευμόνων και καίμε μεγάλο αριθμό θερμίδων.
* Με το έντονο βάδισμα (75-85% ΜΚΣ), επιτυγχάνουμε μία γενικότερη βελτίωση της φυσικής μας κατάστασης.
* Το πολύ έντονο βάδισμα (πάνω από 85% ΜΚΣ) ενδείκνυται μόνο για πολύ γυμνασμένα νεαρά άτομα.

