Σημαντική αύξηση τα τελευταία χρόνια των παραδοσιακών προϊόντων διατροφής με την οργανωμένη προσπάθεια του ΟΠΕ και των εμπλεκόμενων φορέων

Τα ελληνικά παραδοσιακά προϊόντα διατροφής κατακτούν τις ξένες αγορές.

Κατά την τελευταία διετία οι εξαγωγές τους παρουσίασαν αύξηση κατά 33%, γεγονός που θεωρείται ότι οφείλεται κυρίως στη στρατηγική που ακολουθείται το τελευταίο διάστημα από τον Οργανισμό Προώθησης Εξαγωγών σε συνεργασία με όλους τους εμπλεκόμενους φορείς και επιχειρηματίες του κλάδου για την προώθηση και ενίσχυση της αναγνωρισιμότητας των ελληνικών παραδοσιακών προϊόντων.

Παράλληλα, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρπουσίασε η «Ημερησία» και αφορούν στο πρώτο τρίμηνο του 2007, η αύξηση των εξαγωγών στην τριετία αναμένεται να φθάσει το 50%. Αξιοσημείωτο ακόμη είναι ότι το 2007 είναι έτος δράσεων για τα ελληνικά προϊόντα ιχθυοκαλλιέργειας σε διεθνές επίπεδο, καθώς και τα γαλακτοκομικά προϊόντα και ποτά στις αγορές των ΗΠΑ και του Καναδά. Όσον αφορά στο θέμα της φέτας τον Οκτώβριο η χώρα μας θα κληθεί να δώσει σημαντική μάχη, εξαντλώντας όλα τα νόμιμα μέσα για τη διεθνή κατοχύρωση του αυθεντικού αυτού ελληνικού προϊόντος.

Σημαντικό ρόλο στην προσπάθεια ανάδειξης και κατοχύρωσης των ελληνικών παραδοσιακών προϊόντων και ποτών στην διεθνή αγορά, διαδραματίζει και η πρωτοβουλία «Κerasma», η συνδυασμένη προβολή ελληνικών προϊόντων και τουρισμού μέσα από την πλούσια ελληνική κουζίνα. Εχει ήδη δημιουργηθεί ένας αριθμός από γαστρονομικές προτάσεις από μια ομάδα Ελλήνων καταξιωμένων chefs που στηρίζονται στα παραδοσιακά ελληνικά προϊόντα, όπως λάδι, ελιές, τυρί, φέτα, μέλι, κρόκος, μαστίχα, ιχθυηρά κ.ά.

Τα παραδοσιακά προϊόντα αποτελούν σημαντικό μέρος της ελληνικής παράδοσης και πολλά από αυτά χαρακτηρίζονται από ποιότητα και μοναδικότητα. Είναι επίσης γενικά αποδεκτό ότι η ελληνική διατροφή έχει όλα τα χαρακτηριστικά της ιδανικής διατροφής και συμβάλλει στη μακροβιότητα καθώς αποτελεί τη βάση της μεσογειακής δίαιτας, της τόσο σημαντικής για τον ανθρώπινο οργανισμό.

Ελιά - ελαιόλαδο

Η ελιά είναι ένα προϊόν μεσογειακό μεν, αλλά που έχει συνδέσει το όνομά του με την Ελλάδα από την αρχαιότητα. Αποτελεί τη βάση της διατροφής των λαών της Μεσογείου. Σήμερα, υπάρχουν στη χώρα μας 120.000.000 ελαιόδενδρα, ενώ η Ελλάδα είναι η τρίτη μεγαλύτερη παραγωγός εδώδιμων ελιών και ελαιόλαδου παγκοσμίως και κατέχει το 16% της διεθνούς αγοράς ελαιόλαδου. Πάνω από 450.000 οικογένειες εξαρτώνται από την παραγωγή ελαιόλαδου ως αρχική ή δευτερεύουσα πηγή εισοδήματος. Σε διεθνές επίπεδο, η Ελλάδα έχει τη μεγαλύτερη κατά κεφαλήν κατανάλωση ελαιόλαδου, με το μέσο Έλληνα να καταναλώνει περισσότερα από 15 κιλά ετησίως. Δεύτεροι έρχονται οι Ισπανοί, με 11 κιλά κατά κεφαλήν κατανάλωση ετησίως. Όσον αφορά στις ελιές η Ελλάδα παράγει περίπου 120.000 τόνους επιτραπέζιων ελιών ετησίως. Η εξαγωγή επιτραπέζιων ελιών είναι μια από τις σημαντικότερες γεωργικές εξαγωγές της χώρας.

Μέλι

Οι Έλληνες γνώρισαν και αγάπησαν το μέλι πολύ νωρίτερα από το ελαιόλαδο και πολύ πριν από το κρασί. Στην Ελλάδα παράγονται περίπου 12.000 τόνοι μελιού ετησίως. Το 60%-70% αυτής της παραγωγής προέρχεται από εκκρίματα μελιτώματος (δασικό μέλι) και το υπόλοιπο από λουλούδια (μέλι λουλουδιών). Η μεγαλύτερη ποσότητα του δασικού μελιού προέρχεται από τα πεύκα, τα έλατα και τις βελανιδιές. Αυτοί οι τύποι μελιών δεν κρυσταλλώνουν και έχουν υψηλή θρεπτική αξία, λόγω του υψηλού περιεχομένου τους σε ιχνοστοιχεία (κάλιο, νάτριο, μαγνήσιο, σίδηρο κ.ά.). Σήμερα, υπάρχουν περίπου 25.000 μελισσοκόμοι στην Ελλάδα και περίπου 1,3 εκατομμύρια κυψέλες. Παρά το μεγάλο αριθμό των κυψελών - τις βλέπει κανείς σε όλη την ελληνική ύπαιθρο- η παραγωγή είναι σχετικά περιορισμένη. Οι αριθμοί ποικίλλουν ανάλογα με την πηγή, αλλά ο όγκος παραγωγής είναι αρκετά σταθερός από χρόνο σε χρόνο.

Κρόκος

Ο κρόκος (ή σαφράν ή σαφράνι ή ζαφορά) είναι το πολυτιμότερο και ακριβότερο καρύκευμα στον κόσμο. Η ιστορία του κρόκου στη σύγχρονη Ελλάδα αρχίζει στο 17ο αιώνα όταν καλλιεργήθηκε το κόκκινο φυτό στην περιοχή της Κοζάνης, στη Μακεδονία. Ο κρόκος της Κοζάνης έχει γίνει αποδεκτός παγκοσμίως ως προϊόν υψηλής ποιότητος. Σύμφωνα με νόμο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (378/1999), ο κρόκος Κοζάνης έχει επισήμως καθιερωθεί ως γνήσιο ελληνικό προϊόν, και έτσι η Ελλάδα είναι η μόνη χώρα που έχει το δικαίωμα να το παράγει. Οι μέθοδοι ποιοτικής παραγωγής και συσκευασίας του κρόκου της Κοζάνης έχουν σημαντική συμβολή στη διεθνή προβολή των ελληνικών προϊόντων.

Μαστίχα

Η μαστίχα προέρχεται από τη ρητίνη που στάζει σαν δάκρυ από τον φλοιό του μαστιχόδεντρου (Pistacia lentiscus). Είναι αποκλειστικά ελληνικό προϊόν, γιατί παρότι το μαστιχόδεντρο φυτρώνει σε πολλά μέρη, δακρύζει μόνο στο νησί της Χίου, παράγοντας κατ αυτό τον τρόπο τους πολύτιμους κρυστάλλους του. Όπως προκύπτει από στοιχεία της Ένωσης Μαστιχοπαραγωγών Χίου (ΕΜΧ), η παραγωγή έχει πλέον σταθεροποιηθεί στους 150 τόνους ετησίως, Σύμφωνα με τον πρόεδρο της Ένωσης Μαστιχοπαραγωγών Χίου, κ. Κώστα Γανιάρη, το ενδιαφέρον νέων παραγωγών αναμένεται να ενισχυθεί περαιτέρω με την καταβολή επιδοτήσεων, μέσα από το καθεστώς των μικρών νησιών του Αιγαίου, στους Χιώτες μαστιχοπαραγωγούς, οι οποίες μάλιστα συνολικά αναμένεται να ανέλθουν (έως το 2013) σε 900.000 ευρώ ετησίως. Οι μαστιχοπαραγωγοί έχουν αυξήσει την τελευταία δεκαετία το εισόδημά τους κατά 375,19%!

Ούζο, τσίπουρο, τσικουδιά

Ούζο, τσίπουρο και τσικουδιά, παραδοσιακά προϊόντα, μεγάλου ελληνικού ενδιαφέροντος, κατοχυρώνονται πλέον επίσημα στην Ε.Ε. αφού συμπεριλήφθηκαν στον κανονισμό για τα αλκοολούχα ποτά, που ψηφίστηκε πρόσφατα από την Ολομέλεια του Ευρωκοινοβουλίου.

Η εξέλιξη αυτή, ανοίγει το δρόμο για την παρουσία και άλλων ελληνικών τοπικών παραδοσιακών προϊόντων στις ξένες αγορές, όπως είναι το Κουμκουάτ Κέρκυρας, η μαστίχα Χίου και το Κίτρο Νάξου. Η παροχή «ταυτότητας» σε παραδοσιακά ελληνικά προϊόντα αποτελεί το «διαβατήριο για την ενίσχυση της παρουσίας τους σε μεγάλες ξένες αγορές. Είναι χαρακτηριστικό ότι ο ετήσιος τζίρος του ούζου ανέρχεται σε 120 εκατ. ευρώ, ενώ από τα 20 εκατ. φιάλες που παράγονται τα 11 εκατ. αφορούν σε εξαγωγές. Σε σχέση πάντως με την κατανάλωση αλκοολούχων ποτών πρωταθλητής στη χώρα μας παραμένει το ουίσκι με 40%, ενώ το ούζο ακολουθεί με 25%.

Φέτα

Αναμφίβολα, η κατοχύρωση της ελληνικότητας της «φέτας» μετά από διαπραγματεύσεις και δικαστικές διαμάχες που διήρκησαν 13 χρόνια, αποτελεί τη μεγαλύτερη επιτυχία της χώρας μας και δημιουργεί σε πρώτη φάση προϋποθέσεις για αύξηση των ελληνικών εξαγωγών φέτας έως και 20%. Κυρίως, όμως, παρέχει τα εχέγγυα για αύξηση της ελληνικής παραγωγής σε επίπεδα που να καλύπτουν το μεγαλύτερο μέρος της παγκόσμιας ζήτησης, η οποία ανέρχεται στους 600.000 τόνους ετησίως, όταν η χώρα μας παράγει 200.000 τόνους για την εγχώρια κατανάλωση και τις εξαγωγές της.

Στην Ελλάδα η κατανάλωση φέτας, ανά κάτοικο, ανέρχεται σε 12 κιλά το χρόνο και καλύπτει το 60% των αναγκών του σε τυρί, κάτι που δεν συμβαίνει για κανένα άλλο τυρί, σε παγκόσμια κλίμακα. Το σύνολο της ελληνικής παραγωγής της φέτας, περίπου το 95%, καταναλώνεται από τους Έλληνες, γεγονός που δείχνει τη σύνδεση του προϊόντος με τις διατροφικές τους συνήθειες. Η φέτα φτιάχνεται σε συγκεκριμένες περιοχές της Ελλάδας όπως στη Στερεά Ελλάδα, Θεσσαλία, Ήπειρο, Μακεδονία, Θράκη, Πελοπόννησο, και Λέσβο.

Ιχθυηρά

Η Ελλάδα είναι χώρα με μεγάλη παράδοση στην αλιεία. Τα 4.000 χλμ. ακτογραμμής της ηπειρωτικής χώρας και τα 11.000 χλμ. ακτογραμμής των νησιών ευνοούν εξαιρετικά την αλιεία. Τα ελληνικά θαλάσσια ύδατα φιλοξενούν περίπου 250 θαλάσσια είδη. Η ελληνική αλιεία προσφέρει περίπου 130.000-160.000 τόνους ψαριών και θαλασσινών κάθε χρόνο. Περίπου το 90% αυτού του συνόλου αλιεύεται στο Αιγαίο Πέλαγος. Τα σημαντικότερα είδη είναι σαρδέλες, αντσούγιες, συναγρίδες, λαβράκια και μεσογειακά μύδια. Η ελληνική αλιεία του γλυκού νερού της ενδοχώρας διοχετεύει στην αγορά περίπου 20.000-30.000 τόνους ψαριών ετησίως.

Γυναικείοι συνεταιρισμοί

Πεδίον δόξης λαμπρό υπάρχει, υπό προϋποθέσεις, και για τοπικά-παραδοσιακά τρόφιμα, γλυκίσματα, αρτοσκευάσματα, αλλαντικά κ.τ.λ., που βάζουν με αξιώσεις στο παιχνίδι και τις γυναίκες της υπαίθρου, με τους γυναικείους συνεταιρισμούς, συνδυάζοντας την εμπορευσιμότητα με τις δυνατότητες του τουρισμού. Οι άνω των 10 εκατ. επισκεπτών ετησίως αποτελούν μία τεράστια αγορά για τα τοπικά προϊόντα της χώρας.

Παραδοσιακή κουζίνα

Αυτό που κάνει την παραδοσιακή ελληνική κουζίνα να ξεχωρίζει από τις άλλες είναι ο συνδυασμός των εξής παραγόντων: τα μοναδικά συστατικά, η ελληνική φιλοσοφία πάνω σε διατροφικά θέματα και στην ιδέα του να μοιράζεται κανείς τα γεύματα με άλλους, καθώς και η ίδια η χώρα και η όλη ατμόσφαιρα. Τα βασικά συστατικά. Η ελληνική κουζίνα έχει τέσσερα μυστικά: τα καλά φρέσκα συστατικά, τη σωστή χρήση των μυρωδικών (βοτάνων) και των μπαχαρικών, το διάσημο ελληνικό ελαιόλαδο και την απλότητά της.

Ευρωπαϊκό δίκτυο γαστρονομίας

Το Ευρωπαϊκό δίκτυο Regional Culinary Heritage (Ευρωπαϊκό Δίκτυο Τοπικής Παραδοσιακής Μαγειρικής ή Γαστρονομίας), είναι ένα δίκτυο περιοχών, ιδιαίτερο χαρακτηριστικό του οποίου είναι ότι οι περιοχές που συμμετέχουν σε αυτό πιστεύουν στην τοπική ανάπτυξη η οποία, μεταξύ των άλλων, μπορεί να υποστηριχθεί με την αύξηση της προστιθέμενης αξίας στα τοπικά παραγόμενα προϊόντα.

Στόχος του δικτύου είναι να δημιουργήσει συνθήκες διαφοροποίησης στα τοπικά παραγόμενα προϊόντα χρησιμοποιώντας την μοναδική τοπική κουλτούρα - πολιτισμό της κάθε περιοχής με απόρροια τα προϊόντα αυτά να είναι και αναγνωρίσιμα.



Προβολή



Το δίκτυο επιδιώκει με κοινό τρόπο να προβάλει αυτή η διαφορετικότητα σε όλη την Ευρώπη, Δυτική, Κεντρική και Ανατολική. Το Δίκτυο έρχεται να απαντήσει σε ένα πολύ απλό και καθημερινό ερώτημα των τουριστών: «ποια είναι τα χαρακτηριστικά προϊόντα της περιοχής» και «πού μπορώ να τα δοκιμάσω».

Τα μέλη - επιχειρήσεις που εντάσσονται στο δίκτυο πρέπει να έχουν ως βασικό χαρακτηριστικό τους ότι δρουν ως πρεσβευτές της περιοχής τους.

Τα τοπικώς παραγόμενα προϊόντα αυξάνουν την προστιθέμενη αξία τους όταν επεξεργαστούν στον τόπο παραγωγής τους με τις τοπικά διαμορφωθείσες συνθήκες επεξεργασίας τους και τελικά καταναλωθούν από τους επισκέπτες με την βοήθεια τοπικών παραδοσιακών συνταγών, δηλαδή σύμφωνα με τα στοιχεία της Τοπικής Παραδοσιακής Γαστρονομίας.

Όλες οι περιοχές, τα καταστήματα - επιχειρήσεις, παρουσιάζονται στο διαδίκτυο, στην ιστοσελίδα (www.culinary-heritage.com).