Του Γιώργη Αεράκη*

Είναι μερικοί άνθρωποι που αν τους συναντήσεις στο δρόμο σου, σε ακουμπάνε νομίζεις με ένα μαγικό ραβδάκι και σε σημαδεύουν. Ο Γιώργος Γραμματικάκης είναι ένας από αυτούς.

Η πρώτη μου σκέψη όταν τον πρωτογνώρισα στα Ανώγεια πριν από χρόνια, ήταν πως αυτή η "κοψιά" ταιριάζει στους σοφούς. Φυσιογνωμία που αποπνέει πραότητα, φωνή μεστή. Η δουλειά του δασκάλου που χρόνια εξασκεί, τον μπόλιασε με υπομονή αλλά και κατανόηση. Γνωρίζοντάς τον καλύτερα, σιγουρεύτηκα πως είναι κάτι εντελώς διαφορετικό να διαβάζεις τα βιβλία του και να τον γνωρίσεις προσωπικά. Η αίσθηση της παρουσίας του έχει μια δύναμη που σε κάνει να προσέχεις την παραμικρή του κίνηση.

"Η κόμη της Βερενίκης" ήταν μια πρώτη απόπειρα να εκλαϊκεύσει την γνώση και την επιστήμη του. Η απήχηση ήταν απροσδόκητη. Το βιβλίο έχει ζωή πάνω από δεκαπέντε χρόνια και συνεχίζει να κάνει νέες εκδόσεις. Ο Γιώργος Γραμματικάκης "ξανακτύπησε" πέρυσι με την "Αυτοβιογραφία του φωτός" που έγινε αμέσως ανάρπαστη.

"Κεντρική προσπάθεια της ζωής μου, λέει ο συγγραφέας, είτε στα πανεπιστήμια που έχω διδάξει είτε στα γραπτά μου, είναι να δείξω αυτό που ήξερε η Αναγέννηση και το έχει ξεχάσει ο σύγχρονος πολιτισμός: ότι η υπερβολική εξειδίκευση δεν μας αποκαλύπτει την αλήθεια. Η αλήθεια είναι συνήθως το όλον και μεταξύ της τέχνης, της φιλοσοφίας και της επιστήμης υπάρχουν πολλά κοινά χαρακτηριστικά. Η μεγαλειώδης ιδιότητα του φωτός είναι ότι κατά κάποιον τρόπο τα δένει όλα αυτά μαζί. Ας μην ξεχνάμε ότι η επιστήμη είναι ως έναν βαθμό έμπνευση και πάθος, όπως η τέχνη". Ζητά από τους αναγνώστες του ένα πράγμα: «Να διαβάσουν τα βιβλία του πρώτα με το νου και ύστερα ή παράλληλα με την ψυχή!».

Ο Σύλλογος Κρητών Λουξεμβούργου και ο γράφων ιδιαίτερα, είχαμε την εξαιρετική τιμή και χαρά να φιλοξενήσουμε στο Λουξεμβούργο τον Γιώργο και την Εύα Γραμματικάκη για μια εβδομάδα περίπου. Πάνε χρόνια τώρα που όλο λέγαμε να οργανώσουμε μια ομιλία-συζήτηση με τον καθηγητή και πρώην Πρύτανη του Πανεπιστημίου Κρήτης και όλο κάτι τύχαινε και δεν σμίγανε τα άστρα μας. Στις 22 του Μάη όμως έγινε πραγματικότητα και η προσέλευση δεν εξέπληξε! Οι υπεύθυνοι των συλλόγων, όποτε καλούσαμε κάποιον ομιλητή, είχαμε συνηθίσει να τηλεφωνούμε σε γνωστούς και φίλους την προηγούμενη να τους υπενθυμίζουμε την υποχρέωσή τους να είναι παρόντες, ώστε ο ομιλητής να αισθάνεται μια αξιοπρεπή παρουσία κοινού. Στην περίπτωση Γραμματικάκη δεν χρειάστηκε τίποτα από αυτά. Χρησιμοποιήσαμε την μεγαλύτερη αίθουσα που έχουμε στη διάθεσή μας για ομιλίες και δικαιωθήκαμε! Ποτέ στα χρόνια που υφίσταται ελληνισμός στο Λουξεμβούργο δεν είχαμε τόσο κόσμο σε ομιλία. Δημιουργήθηκε αδιαχώρητο, οι καρέκλες δεν έφταναν και οι προσελθόντες τελευταίοι παρέμειναν όρθιοι. Και ήταν κοινό με ποιότητα, οι περισσότεροι νέοι μα και μεγαλύτεροι, ενθουσιώδεις, με γνώσεις και διψασμένοι για ερωτήσεις.

"Δε θέλω τίποτε άλλο παρά να μιλήσω απλά, να μου δοθεί ετούτη η χάρη" έλεγε πριν δεκαετίες ο Γιώργος Σεφέρης. Αυτόν τον στίχο του ποιητή επικαλέστηκε ο Γιώργος Γραμματικάκης και η χάρη δόθηκε πλήρης. Με λόγο μεστό, όρθιος με το μικρόφωνο στο χέρι χωρίς χαρτιά και σημειώσεις ο καθηγητής μας μίλησε όχι από στήθους αλλά από καρδιάς! Παρακολουθούσα το κοινό και ένιωθα ότι βρισκόταν σε κατάσταση ικανοποίησης και κοινής συνενοχής. Ο ομιλητής ήξερε να επιλέγει το λόγο και η αμεσότητά του είναι καταπληκτική. Η γένεση του σύμπαντος και το αρχέγονο φως ήταν το θέμα της διάλεξης. Το φως υπάρχει στη ζωή του καθενός - τόνισε ο ομιλητής - . Εγώ το καινούργιο στοιχείο που έβαλα είναι να πω πόσο το φως και η μελέτη του υπήρξε οδηγός στις μεγάλες επιστημονικές ανακαλύψεις, στην κατανόηση των μεγάλων μυστικών του Σύμπαντος αλλά και της ζωής. Είναι η μεγάλη γέφυρα ανάμεσα στην επιστήμη, στην τέχνη, στην ανθρώπινη ζωή. Και είναι το μόνο που δεν θα πεθάνει ποτέ. Αυτή λοιπόν ήταν η γενεσιουργός αιτία του βιβλίου πριν από πάρα πολλά χρόνια και τονίζω ότι το γράψιμο του βιβλίου διήρκεσε δέκα χρόνια».

Ο Γιώργος Γραμματικάκης κατάφερε να μας λύσει δεκάδες απορίες και να μας δημιουργήσει άλλα τόσα ερωτήματα. Αυτός ήταν εξάλλου και ο σκοπός του. Όρθιο το κοινό στο τέλος της ομιλίας χειροκροτούσαμε τον δάσκαλο, που με λόγια απλά μας έβαλε στον κόσμο της επιστήμης του. Τσι γαυρώσαμε πάλι! μου είπε ο συμπατριώτης που παρακολουθεί πάντα με μεγάλο ενδιαφέρον τις εκδηλώσεις του Συλλόγου Κρητών με ανταγωνιστική όμως διάθεση για τους άλλους Συλλόγους.

Την ομιλία τίμησε με την παρουσία του ο Πρέσβης της Ελλάδας στο Λουξεμβούργο κ. Κοδέλλας που την άλλη μέρα μας κάλεσε στην πρεσβευτική κατοικία για γεύμα. Το mail του γράφοντος γέμισε με ευχαριστήρια μηνύματα των ακροατών που εξέφραζαν την ευχή να μας ξανάρθει ο Πρύτανης και την άλλη φορά να μας μιλήσει για την παιδεία.

Η κοινωνία της Κρήτης απαιτεί από το Πανεπιστήμιο Κρήτης, που επί Πρυτανείας Γραμματικάκη, έφτασε σε πολύ υψηλό επίπεδο, να βρίσκεται πάντα στην πρωτοπορία και να αποτελεί πόλο ανάπτυξης και προσέλκυσης επιστημόνων από όλη την Ελλάδα και γιατί όχι από όλη την Ευρώπη.



• Ο Γιώργης Αεράκης γεννήθηκε στα Ανώγεια και κατοικεί στο Λουξεμβούργο. Έχει σπουδάσει νεότερη Ευρωπαϊκή Ιστορία, είναι υπάλληλος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και Πρόεδρος του Συλλόγου Κρητών Λουξεμβούργου.

[email protected]