Στο βιβλίο αυτό, που καλύπτει ολόκληρη την περίοδο της προεδρίας του, ο κ. Κληρίδης περιγράφει εκ των έσω όλα τα γεγονότα όπως ο ίδιος τα έζησε και καταλήγει στο θλιβερό συμπέρασμα ότι “η παράταση της εκκρεμότητας του Κυπριακού σε βάθος χρόνου σε ένα μόνο αποτέλεσμα οδηγεί: σε αναγνώριση νομικής οντότητας του ντε φάκτο καθεστώτος των Τουρκοκυπρίων, έστω και χωρίς κυριαρχία, για άρση της απομόνωσής του”.
Στο βιβλίο και με τίτλο “Η σύσκεψη στην Αθήνα υπό την προεδρία του πρωθυπουργού Κ. Σημίτη για την μεταφορά των S-300”, γράφει:
“Τον Δεκέμβριο του 1998 πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα σύσκεψη για το θέμα των πυραύλων. Τον ίδιο μήνα, ύστερα από πολλές προσπάθειες των κυβερνήσεων Ελλάδας και Κύπρου, ξεκαθάρισε ότι η Κύπρος μπορούσε να προχωρήσει σε ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ενωση, χωρίς προηγούμενη λύση του Κυπριακού, νοουμένου ότι η δική μας πλευρά δεν θα έφερε την ευθύνη για τη μη επίτευξη λύσης.
Στο σημείο αυτό κρίνω σκόπιμο να επεκταθώ στο θέμα της σύσκεψης των Αθηνών για τους S-300.
Λόγω των πιέσεων, από παντού, τόσο προς την Κύπρο όσο και προς την Ελλάδα για το θέμα των πυραύλων, οι δυο κυβερνήσεις καταλήξαμε από κοινού ότι έπρεπε να συναντηθούμε για να αποφασίσουμε για τους περαιτέρω χειρισμούς.
Προτού αναχωρήσω για την Αθήνα, συζήτησα κατ’ ιδίαν με τους αρχηγούς των κυπριακών κομμάτων για να πληροφορηθώ τις τελικές σκέψεις και θέσεις τους. Εκτός από τους προβληματισμούς ενός αρχηγού κόμματος, οι υπόλοιποι τάσσονταν υπέρ της μεταφοράς των πυραύλων στην Κύπρο.
Μετέβην στην Αθήνα, συνοδευόμενος από τον υπουργό Εξωτερικών κ. Ι. Κασουλίδη, τον υπουργό Αμυνας κ. Γ. Ομήρου, τον κυβερνητικό εκπρόσωπο κ. Χρ. Στυλιανίδη και τον υφυπουργό κ. Π. Κούρο. Η συνάντηση με τον πρωθυπουργό θα πραγματοποιείτο στις 12 το μεσημέρι της 17ης Δεκεμβρίου 1998 στο Μέγαρο Μαξίμου και θα ακολουθούσε γεύμα εργασίας.
Γύρω στις 9 το πρωί είχα τηλεφώνημα από τον κ. Κούρο, ο οποίος μου ανέφερε ότι ήθελε να με δει επειγόντως ο κ. Ομήρου για να μου μεταφέρει μήνυμα από τον υπουργό Εθνικής Αμυνας της Ελλάδας κ. Α. Τσοχατζόπουλο, με τον οποίο είχε συναντηθεί νωρίτερα. Τους είπα να έλθουν στο δωμάτιό μου. Το μήνυμα που μου μετέφερε ο κ. Ομήρου ήταν ότι ο κ. Τσοχατζόπουλος, στη σύσκεψη στο Μέγαρο Μαξίμου, θα υποστήριζε τη δική μας θέση, δηλαδή οι πύραυλοι να μεταφερθούν στην Κύπρο.
Στη σύσκεψη, πέραν του πρωθυπουργού κ. Κ. Σημίτη, παρευρίσκονταν ο υπουργός Εξωτερικών κ. Θ. Πάγκαλος, ο υπουργός Αμυνας κ. Α. Τσοχατζόπουλος, ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών κ. Γ. Παπανδρέου και ο υφυπουργός Εξωτερικών, αείμνηστος Γ. Κρανιδιώτης.
Ο πρωθυπουργός έδωσε τον λόγο σε μένα. Μίλησα για περίπου 30 λεπτά, επεξηγώντας τους λόγους για τους οποίους έπρεπε οι πύραυλοι να μεταφερθούν στην Κύπρο. Αρχικά αναφέρθηκα στους στρατιωτικούς λόγους. Τόνισα ότι χωρίς τους πυραύλους η αντιαεροπορική άμυνά μας θα ήταν διάτρητη και η γενικότερη αμυντική ικανότητά μας αποδυναμωμένη, παρά τις προσπάθειες που είχαμε καταβάλει για την ενίσχυσή της στον μέγιστο βαθμό. Πρόσθεσα ότι η μη μεταφορά των πυραύλων στην Κύπρο θα προκαλούσε απογοήτευση, κλονίζοντας το αναβαθμισμένο φρόνημα του κυπριακού ελληνισμού. Τέλος, υπογράμμισα ότι θα χάναμε ένα ισχυρό χαρτί στις διαπραγματεύσεις μας για ένταξη της Κύπρου στην Ευρωπαϊκή Ενωση.
Μετά τις λεπτομερείς επεξηγήσεις μου, μίλησε ο κ. Σημίτης, που παρέθεσε τους λόγους για τους οποίους η ελληνική κυβέρνηση ήταν αντίθετη στη μεταφορά των S-300 στην Κύπρο.
Στη συνέχεια πήρε τον λόγο ο κ. Πάγκαλος, ο οποίος είπε ότι το υπουργείο του δεν είχε ενημερωθεί για την παραγγελία των πυραύλων και ότι πολλές φορές τόσο ο ίδιος όσο και οι διπλωμάτες του υπουργείου σε συναντήσεις τους με ξένους διπλωμάτες έμειναν εκτεθειμένοι. Τόνισε ότι τα υπουργεία Αμυνας δεν έπρεπε να χειρίζονται τόσο μεγάλης σημασίας θέματα, τα οποία είχαν πολιτικές προεκτάσεις. Κατέληξε ότι οι πύραυλοι δεν έπρεπε να μεταφερθούν στην Κύπρο. Την ίδια θέση υποστήριξαν έντονα και οι Παπανδρέου και Κρανιδιώτης, επεξηγώντας επιπροσθέτως τις δυσκολίες που αντιμετώπιζαν στις επαφές τους με συναδέλφους τους στην Ευρώπη.
Οταν ο κ. Τσοχατζόπουλος πήρε τον λόγο, είπε ότι οι επιτελείς του υπουργείου του, σταθμίζοντας, σε ειδική σύσκεψη, όλους τους παράγοντες, κατέληξαν στη θέση ότι οι πύραυλοι θα έπρεπε να μεταφερθούν στην Κρήτη, έτσι ώστε, σε περίπτωση σύγκρουσης με την Τουρκία, εφόσον ήταν μεγάλου βεληνεκούς, να καλύπτουν τις πτήσεις των ελληνικών πολεμικών αεροπλάνων από την Κρήτη στην Κύπρο.
Μετά τις τοποθετήσεις του πρωθυπουργού και των συνεργατών του, πήρα ξανά τον λόγο. Επανέλαβα, εν συντομία, τις θέσεις και τα επιχειρήματά μου και πρότεινα, ως συμβιβαστική λύση, να μεταφερθούν οι πύραυλοι στην Κύπρο, να παραμείνουν στα κιβώτια και να τους χρησιμοποιήσουμε ως διαπραγματευτικό χαρτί στις προσπάθειές μας για προώθηση των διαδικασιών επίλυσης του Κυπριακού και για την πορεία ένταξής μας στην Ευρωπαϊκή Ενωση. Και αυτή η συμβιβαστική πρότασή μου συνάντησε την ίδια θέση του πρωθυπουργού και των συνεργατών του, δηλαδή οι πύραυλοι να μεταφερθούν στην Κρήτη.
Ο κ. Σημίτης όμως, αντιλαμβανόμενος τη δύσκολη θέση στην οποία βρισκόμουν λόγω της απόφασης που ελήφθη, μου ανέφερε ότι ήταν έτοιμος να αναλάβει την ευθύνη και να επιμερισθεί το πολιτικό κόστος της απόφασης.
Σταθμίζοντας όλα τα δεδομένα, αφού ευχαρίστησα τον πρωθυπουργό για την πρότασή του, ανέφερα ότι ήμουν έτοιμος ως Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας να αναλάβω την ευθύνη της μη μεταφοράς των πυραύλων στην Κύπρο, επειδή δεν ήθελα να διασαλευθούν οι άριστες σχέσεις που με πολλή προσπάθεια και από τις δυο πλευρές είχαν δημιουργηθεί μεταξύ των κυβερνήσεων Κύπρου-Ελλάδας, αλλά και για να μην τραυματισθεί το κύρος της Ελλάδας στην Κύπρο. Μετά την τοποθέτησή μου αυτή ο κ. Σημίτης μου πρότεινε να κάνουμε από κοινού δήλωση. Του είπα ότι δεν έπρεπε να γίνει οποιαδήποτε δήλωση προτού επιστρέψω στην Κύπρο και ενημερώσω τα μέλη του Εθνικού Συμβουλίου.
Μετά την επιστροφή μου στην Κύπρο συγκάλεσα σύσκεψη του Εθνικού Συμβουλίου και ενημέρωσα τα μέλη του λεπτομερώς για τη συζήτηση στη σύσκεψη των Αθηνών και τις αποφάσεις που ελήφθησαν, καταλήγοντας ότι, τελικά, οι πύραυλοι θα μεταφέρονταν στην Κρήτη. Δεν θα αναφερθώ στις θέσεις που διετύπωσαν τα κόμματα γιατί αυτές είναι γνωστές και από δηλώσεις των αρχηγών και εκπροσώπων τους προς τα ΜΜΕ, κατά την αναχώρησή τους από το Προεδρικό Μέγαρο μετά τη σύσκεψη, αλλά και από δηλώσεις τους μετά την ενημέρωση των συλλογικών οργάνων τους.
Μετά τη σύσκεψη των μελών του Εθνικού Συμβουλίου, επικοινώνησα με τον πρωθυπουργό και τον ενημέρωσα για τα γεγονότα, καθώς και για την απόφασή μου να αναλάβω εξ ολοκλήρου την ευθύνη για τη μη μεταφορά των πυραύλων στην Κύπρο. Ο κ. Σημίτης με ευχαρίστησε και έδωσε εντολή να εκδοθεί ανακοίνωση που να υποστηρίζει τη θέση μου”.
