Καθώς πλησιάζει η Ανάσταση κορυφώνεται η προετοιμασία για τη μεγαλύτερη γιορτή της Ορθοδοξίας. Οι νοικοκυρές ετοιμάζουν τα παραδοσιακά γλυκά και τα εδέσματα του γιορτινού τραπεζιού.

Σύμφωνα με το έθιμο, σήμερα Μεγάλη Πέμπτη, πρέπει να βαφτούν τα αβγά, που θα τσουγκρίσουν συγγενείς και φίλοι μετά το άκουσμα του "Χριστός Ανέστη".

Κατά τη λαϊκή παράδοση, όταν ανακοίνωσαν την ανάσταση του Χριστού κανένας δεν το πίστεψε. Μια γυναίκα που κρατούσε ένα καλάθι με αβγά φώναξε: "Μπορεί τα αβγά αυτά να γίνουν κόκκινα;". Και, σαν από θαύμα, τα αβγά κοκκίνισαν. Σύμφωνα με μια άλλη εκδοχή, τα αβγά βάφονται κόκκινα συμβολίζοντας το αίμα του Χριστού.

Οι ερμηνείες στην περίπτωση των πασχαλινών αυγών είναι πολλές. Κάποιοι υποστηρίζουν ότι το αυγό συμβολίζει την ανανέωση της ζωής. Το χρώμα έχει τις ρίζες του είτε σε προχριστιανικούς θανάτους θεών, είτε στο αίμα του εβραϊκού προβάτου, είτε, όπως πιστεύουν οι περισσότεροι, στο αίμα του Χριστού.

Μια άλλη ορθολογικότερη ερμηνεία είναι ότι το περίσσευμα των αβγών την εποχή αυτή, λόγω της νηστείας της Σαρακοστής, αλλά και της αύξησης στις γέννες των πουλερικών, δημιουργούσαν "απόθεμα" στα νοικοκυριά. Έτσι, φυλάσσονταν για το Πάσχα και δωρίζονταν στα παιδιά, είτε την Πρωτομαρτιά για τα κάλαντα με τα χελιδονίσματα, είτε το Σάββατο του Λαζάρου, είτε τη Μ. Πέμπτη, είτε την Κυριακή του Πάσχα. Μάλιστα, σε κάποιες περιοχές, τα αβγά στολίζονταν με λουλούδια, βάφονταν με διάφορα χρώματα, ή έμεναν λευκά, όταν η οικογένεια είχε πένθος. Η έννοια αυτή του αβγού-δώρου οδήγησε στην εμπορική του "εκμετάλλευση", με αβγά από σοκολάτα ή καραμέλα, ή αυγά-παιχνίδια.

Το βάψιμο των αβγών γίνεται με μία ορισμένη εθιμοτυπία. Σε πολλά μέρη, όχι μόνο ο αριθμός των αβγών είναι ορισμένος αλλά και τα υλικά της βαφής. Σε πολλές περιοχές της Ελλάδας το δοχείο μέσα στο οποίο θα βαφούν τα αβγά πρέπει να είναι καινούργιο και η βαφή δεν πρέπει ούτε να χυθεί, ούτε να την βγάλουν από το σπίτι.

Όλα τα κόκκινα αυγά δεν έχουν την ίδια ιδιότητα. Θαυματουργές ιδιότητες έχει κυρίως το πρώτο αβγό και συνήθως το βάζουν στο εικονοστάσιο του σπιτιού. Το λεγόμενο "αβγό της Παναγιάς" το χρησιμοποιούν οι γυναίκες για να ξεματιάζουν τα παιδιά. Εξαιρετικές ιδιότητες έχουν και τα "ευαγγελισμένα αβγά", δηλαδή τα αυγά που έχουν λειτουργηθεί στην εκκλησία. Τα τσόφλια των ευαγγελισμένων αβγών τα ρίχνουν συνήθως στους κήπους και στις ρίζες των δένδρων για να πιάσουν οι καρποί.



Το βάψιμο

των αβγών



Πλένουμε τα αβγά και τα σκουπίζουμε. Εάν τα έχουμε στο ψυγείο, τα αφήνουμε να πάρουν τη θερμοκρασία του δωματίου για να μη σπάσουν. Βάζουμε δυόμισι λίτρα νερό στην κατσαρόλα και, αφού βράσει, ρίχνουμε δύο φακελάκια μπογιά (για 50 αβγά) και προσθέτουμε μισό φλιτζάνι του τσαγιού ξίδι. Στη συνέχεια, τοποθετούμε προσεκτικά ένα ένα τα αβγά στην κατσαρόλα. Τα αφήνουμε να βράσουν δέκα λεπτά και τα βγάζουμε προσεκτικά. Με ένα πανάκι τα αλείφουμε με λάδι και κατόπιν τα σκουπίζουμε.



Το στόλισμα των αβγών με φύλλα

και λουλούδια



Έχουμε μαζέψει διάφορα λουλούδια (κατά προτίμηση, μαργαρίτες) και φυλλαράκια. Παίρνουμε τούλι από μπομπονιέρες σε τέτοιο μέγεθος, ώστε να μπορεί το ύφασμα να τυλιχτεί και να δεθεί γύρω από κάθε αβγό. Τοποθετούμε πάνω στο αβγό το λουλούδι ή το φύλλο ή και τα δύο μαζί και στη συνέχεια τυλίγουμε το αβγό με το ύφασμα σφιχτά και το δένουμε με μία κλωστή. Όταν ετοιμάσουμε με αυτό τον τρόπο όσα αβγά θέλουμε, τα βάζουμε στην κατσαρόλα όπου έχουμε ήδη βράσει το νερό με την μπογιά και το ξίδι και τα βάφουμε όπως αναφέρεται παραπάνω.

Ύστερα από δέκα λεπτά, τα βγάζουμε με προσοχή και κόβουμε την κλωστή. Αφαιρούμε το ύφασμα, τα λουλούδια και τα φύλλα. Το αβγό έχει βαφτεί κόκκινο και έχει διακοσμηθεί με άσπρα σχέδια λουλουδιών και φύλλων.

Τα αλείφουμε με λάδι και κατόπιν τα σκουπίζουμε.



Το βάψιμο των αβγών με φλούδες κρεμμυδιού



Έχουμε μαζέψει φλούδες από ξερά κρεμμύδια. Παίρνουμε τούλι από μπομπονιέρες σε τέτοιο μέγεθος, ώστε να μπορεί το ύφασμα να τυλιχτεί και να δεθεί γύρω από κάθε αβγό. Καλύπτουμε όλο το αβγό ή μερικώς με φλούδες κρεμμυδιού και στη συνέχεια το τυλίγουμε με το ύφασμα σφιχτά και το δένουμε με μία κλωστή. Όταν ετοιμάσουμε με αυτό τον τρόπο όσα αβγά θέλουμε, τα βάζουμε στην κατσαρόλα όπου έχουμε ήδη βράσει το νερό με την μπογιά και το ξίδι και τα βάφουμε όπως αναφέρεται παραπάνω. Έπειτα από δέκα λεπτά, τα βγάζουμε με προσοχή και κόβουμε την κλωστή. Αφαιρούμε τις φλούδες κρεμμυδιού. Τα αβγά έχουν πάρει διάφορες αποχρώσεις. Τα αλείφουμε με λάδι και κατόπιν τα σκουπίζουμε.



Βαφή με μη τοξικές ουσίες



Πολλές νοικοκυρές χρησιμοποιούν διάφορα χρώματα, κίτρινα, μπλε, ροζ ή γαλάζια για να βάψουν τα αβγά τους ενώ τα τελευταία χρόνια αναβιώνουν οι παλιοί τρόποι βαφής των αβγών με τη χρήση τμημάτων φυτών, όπως ο βολβός του παντζαριού, τα κρεμυδόφυλλα ή οι βιολέτες. Τα ξηρά κρεμμύδια δίνουν στα αβγά κεραμιδί χρώμα, οι κίτρινες μαργαρίτες το κίτρινο, οι παπαρούνες, τα παντζάρια το κόκκινο και τα πράσινα φύλλα της αμυγδαλιάς ή της τσουκνίδας το πράσινο.

Αυτή την παράδοση της βαφής των αβγών με μη τοξικές ουσίες, επιδιώκει να προβάλλει το ανθοπωλείο «Ρόδο» στην λεωφόρο Κνωσού, που έχει στολίσει τη βιτρίνα του με αβγά-κόκκινα, μπλε και κεραμιδί- βαμμένα με φυτικά χρώματα. Δίπλα σε κάθε «ομάδα» αβγών, υπάρχουν τα υλικά με τα οποία έγινε η βαφή τους: Παντζάρια, κόκκινο λάχανο και κρεμμύδια.

Η βαφή με τον παραδοσιακό τρόπο δεν δίδει έντονα χρώματα, όπως οι χημικές βαφές, αλλά είναι πέρα για πέρα ασφαλής. Ιδού μερικές συνταγές για πολύχρωμα βαμμένα αβγά:

Κόκκινο: Βάζουμε σε μία κατσαρόλα 4 φλιτζάνια ψιλοκομμένα παντζάρια, 1 μικρό φλιτζάνι ξύδι, μια πρέζα αλάτι και τα αβγά. Ρίχνουμε τόσο νερό, ώστε να τα καλύψουμε. Τα αφήνουμε να βράσουν όλα μαζί.

Πράσινο: Βράζουμε 1 κιλό σπανάκι σε τρία λίτρα νερό. Στο ζωμό που θα μείνει, θα βράσουμε τα αβγά μας, προσθέτοντας το ανάλογο ξίδι και λίγο αλάτι.

Κεραμιδί: Τυλίγουμε τα αβγά σε ξερά φλούδια κρεμμυδιών και τα "ντύνουμε" προσεκτικά για να μη σπάσουν μέσα σε κάλτσα νάιλον που δένουμε στις άκρες με κόμπο. Βράζουμε τα αβγά με νερό και το ανάλογο ξίδι κι αλάτι.

Γαλάζιο-Μπλε: Βραστε τα αβγά σας, σε μια κατσαρόλα, μαζί με κόκκινο λάχανο, νερό και ξίδι. Ο χρόνος βρασμού σε όλες τις περιπτώσεις , είναι περίπου 1,5 ώρα.

Μπορείτε να πειραματιστείτε ακόμα περισσότερο για να πρωτοτυπήσετε. Τυλίξτε τα αβγά σας με λαστιχάκια ή σπάγκο. Αφού βράσουν και βαφούν με το χρώμα της αρεσκείας σας, αφήστε τα να κρυώσουν βγάλτε τα λαστιχάκια και θα μείνουν λευκές διακοσμητικές γραμμές. Ακόμα, στερεώστε πάνω στα αβγά, φυλλαράκια από σέλινο, μαϊντανό ή οποιοδήποτε φύλλο της αρεσκείας σας και τυλίξτε καλά τα αβγά με νάιλον κάλτσα. Τα σχήματα των φύλλων θ' αποτυπωθούν πάνω στα αβγά σας.

Όποια μέθοδο κι αν χρησιμοποιήσετε, μην ξεχάσετε πριν βάλετε στην κατσαρόλα τα αβγά, να τα έχετε πλύνει και σκουπίσει καλά. Αφού τα βάψετε, τα αφήνετε να στεγνώσουν πάνω σε μια εφημερίδα και τα αλείφετε μ' ένα πανάκι βρεγμένο με λίγο ελαιόλαδο για να γυαλίσουν.

Πριν βάψετε τα αβγά σας βεβαιωθείτε ότι είναι φρέσκα με μερικές απλές «συνταγές»:

• Κουνάτε απαλά το αβγό. Στο φρέσκο δεν "νιώθετε" καμία εσωτερική κίνηση ενώ στο μπαγιάτικο το αβγό θα "νιώθετε" ή θα ακούτε τον κρόκο του να κινείται ελεύθερα.

• Βάζετε το αβγό μέσα στο νερό. Το πολύ φρέσκο μένει στον πάτο του δοχείου και σε οριζόντια θέση. Το παλιότερο αβγό έχει την τάση να ανασηκώνει την πλατιά του άκρη.