Της Κορίνας Καφετζοπούλου

Προβληματισμό προκαλούν τα αποτελέσματα μελέτης, που κατέγραψαν την οικολογική κατάσταση του ποταμού Αναποδάρη.

Σύμφωνα με τον δόκτωρα Νίκο Σκουλικίδη, που είναι ένας εκ των δύο επιστημόνων του ΕΛΚΕΘΕ οι οποίοι ερεύνησαν την ποιότητα των υδάτων προκύπτει περιβαλλοντική επιβάρυνση εξαιτίας των φυτοφαρμάκων, των λιπασμάτων και των αστικών λυμάτων.

Το ποτάμι διέρχεται από τους δήμους Ν. Καζαντζάκη, Αρκαλοχωρίου, Αστερουσίων και Κόφινα.

Η λεκάνη απορροής είναι ημιορεινή, καλυμένη επί το πλείστον με χαλαρές αποθέσεις, και χαρακτηρίζεται από εντατική καλλιέργεια (70% της λεκάνης), κυρίως ελαιώνες (50% της λεκάνης - 59 ελαιοτριβεία).

Η εκτίμηση της οικολογικής κατάστασης του ποταμού έγινε με βάση τα Βιολογικά (μακροασπόνδυλα), Φυσικοχημικά-Χημικά (αλατότητα, διαλυμένο οξυγόνο, θρεπτικά συστατικά του νερού και του ιζήματος, βαρέα μέταλλα στο ίζημα) και Υδρο-Μορφολογικά ποιοτικά στοιχεία και σειρά δεικτών που αναπτύχθηκαν/εφαρμόσθηκαν σε δίκτυο 20 δειγματοληπτικών σταθμών. Οι δειγματοληψίες βιολογικού υλικού και η εκτίμηση της οικολογικής κατάστασης έγινε με βάση τις ευρωπαϊκές προδιαγραφές (πρωτόκολλα AQEM/STAR, River Habitat Survey, βιοτικοί δείκτες, συστήματα αβιοτικής ταξινόμησης).

Η αλόγιστη χρήση φυτοφαρμάκων αλλά και η μη ύπαρξη συστημάτων επεξεργασία και διαχείρισης αποβλήτων είναι οι δύο κύριες αιτίες επιβάρυνσης του ποταμού.

Όπως προκύπτει το ποτάμιο σύστημα χαρακτηρίζεται από υψηλές συγκεντρώσεις νιτρικών και νιτρωδών (κυρίως επίδραση καλλιεργειών), χρωμίου, νικελίου κοβαλτίου (γεωγενούς προέλευσης) και οργανικού υλικού (αστικά απόβλητα) στο ίζημα, ενώ οι ενώσεις φωσφόρου, η αμμωνία και τα «ανθρωπογενή» μέταλλα (μόλυβδος, αρσενικό, ψευδάργυρος, χαλκός) βρίσκονται σε χαμηλά επίπεδα.

Η ποιότητα του ποταμού κυμαίνεται μεταξύ υψηλής – μέτριας για τις υδρομορφολογικές και φυσικοχημικές-χημικές συνθήκες και μεταξύ καλής – ανεπαρκούς για τις βιολογικές συνθήκες. Η οικολογική κατάσταση κυμαίνεται μεταξύ καλής (5 σταθμοί), μέτριας (12 σταθμοί) και ανεπαρκούς (3 σταθμοί).

Από τα παραπάνω αποτελέσματα προκύπτει ότι κατά το μεγαλύτερο ποσοστό του το ποτάμιο σύστημα χρειάζεται αναβάθμιση. Μεταξύ των μέτρων αναβάθμισης συγκαταλλέγονται η κατασκευή μονάδων επεξεργασίας αστικών λυμάτων, η πιο ορθολογική διαχείριση του κατσίγαρου και οι ορθές γεωργικές πρακτικές, μέτρα που ούτως ή άλλως οφείλουν να εφαρμοσθούν.

Σημειώνεται ότι η μελέτη «Εκτίμηση της οικολογικής κατάστασης του ποταμοχειμάρρου Αναποδάρη με βιολογικά και υδροχημικά κριτήρια», η οποία εκπονήθηκε από το Ελληνικό Κέντρο Θαλάσσιων Ερευνών, για λογαριασμό της Περιφέρειας Κρήτης, αποτελεί την πρώτη προσπάθεια για τον προσδιορισμό της οικολογικής ποιότητας σε επίπεδο λεκάνης απορροής διαλείπουσας ροής, για τον ελλαδικό χώρο. Η μελέτη είχε ως στόχο την πιλοτική εφαρμογή της Οδηγίας Πλαίσιο για τα Νερά (2000/60 ΕΚ). O δεύτερος ερευνητής ήταν ο κ. Κ. Γκρίτζαλης.



Ημερίδα



Η Περιφέρεια Κρήτης, βρίσκεται ένα βήμα μπροστά στη διαχείριση των υδάτων, επεσήμανε σήμερα ο Γενικός Γραμματέας της Περιφέρειας Κρήτης κ. Σεραφείμ Τσόκας σε χαιρετισμό του στην ημερίδα για την « Εκτίμηση της οικολογικής κατάστασης του ποταμοχειμάρρου Αναποδάρη με βιολογικά και υδροχημικά κριτήρια».

Μάλιστα όπως είπε ο κ. Τσόκας η Περιφέρεια έχει εκπονήσει διαχειριστική μελέτη για την αειφόρο διαχείριση και προστασία των νερών, ενώ συμμετέχει και εκπονεί πιλοτικές μελέτες για την εφαρμογή της Κοινοτικής οδηγίας.

Απο την πλευρά του ο Ειδικός Γραμματέας της Κεντρικής Υπηρεσίας Υδάτών του Υ.ΠΕ.ΧΩ.ΔΕ. κ. Ιωάννης Συμπέθερος, τόνισε ότι η Διεύθυνση Υδάτων της Περιφέρειας Κρήτης είναι γεγονός ότι είναι πρωτοπόρος σε πολλά θεάματα της διαχείρισης του νερού.

Η ημερίδα πραγματοποιήθηκε στα πλαίσια υλοποίησης της δράσης «Βιώσιμη Διαχείριση Υδάτινων Πόρων στην περιοχή των Βαλκανίων και της Ν.Α. Μεσογείου»των πρωτοβουλιών Τύπου ΙΙ , που χρηματοδοτείται από το ΥΠΕΧΩΔΕ, και συγκεκριμένα της υλοποίησης μιας μελέτης πιλοτικής εφαρμογής της οδηγίας 2000/60 ΕΚ σε λεκάνη απορροής διαλείπουσας ροής για την εκτίμηση της οικολογικής κατάστασης του ποταμοχειμάρρου Αναποδάρη με βιολογικά και υδροχημικά κριτήρια.

Σκοπός της ημερίδας ήταν η παρουσίαση, στους αρμόδιους φορείς της Περιφέρειας Κρήτης και των Δήμων, της μεθοδολογίας της μελέτης, καθώς και των προϋποθέσεων για την εφαρμογή της Οδηγίας 2000/60/ΕΚ σχετικά με την αξιολόγηση και ταξινόμηση των επιφανειακών εσωτερικών υδάτων με οικολογικά κριτήρια.

Ο κ. Σεραφείμ Τσόκας σε χαιρετισμό που απηύθυνε τόνισε ότι: «Δυστυχώς όλες οι ενδείξεις συντείνουν στο ότι η κατάσταση θα επιδεινώνεται, εκτός αν ληφθούν διορθωτικά μέτρα και δεν είναι λίγοι όσοι εξακολουθούν να ισχυρίζονται ότι μια πιθανή παγκόσμια κρίση θα έχει σαν αιτία τα υδάτινα αποθέματα. Η μελέτη «Εκτίμηση της οικολογικής κατάστασης του ποταμοχειμάρρου Αναποδάρη με βιολογικά και υδροχημικά κριτήρια», η οποία εκπονήθηκε από το Ελληνικό Κέντρο Θαλάσσιων Ερευνών, για λογαριασμό της Περιφέρειας Κρήτης, αποτελεί την πρώτη προσπάθεια για τον προσδιορισμό της οικολογικής ποιότητας σε επίπεδο λεκάνης απορροής διαλείπουσας ροής, για τον ελλαδικό χώρο, και αυτό μας κάνει ιδιαίτερα περήφανους».

Επίσης, στην ημερίδα ο Ειδικός Γραμματέας της Κεντρικής Υπηρεσίας Υδάτών του Υ.ΠΕ.ΧΩ.ΔΕ. κ. Ιωάννης Συμπέθερος, ανέφερε ότι «Αυτό που είναι σημαντικό είναι ότι τώρα σιγά-σιγά το Διοικητικό Σύστημα Διαχείρισης Νερού αναπτύσσεται και η συνεργασία της Κεντρικής Υπηρεσίας με τις Διευθύνσεις Υδάτων των Περιφερειών βελτιώνεται και θα γίνονται καλύτεροι και αποτελεσματικότεροι μια προς μια. Η Διεύθυνση Υδάτων της Περιφέρειας Κρήτης είναι γεγονός ότι είναι πρωτοπόρος σε πολλά θεάματα της διαχείρισης του νερού παρότι είναι ολιγάριθμη υπηρεσία. Είσαστε στα μάτια της Κεντρικής Υπηρεσίας σαν πιλοτική αρχή. Σας παρακολουθούμε με πολύ ενδιαφέρον. Ξέρω ότι αντιμετωπίζετε προβλήματα κυρίως προσωπικού αλλά κάνετε ένα πολύ σημαντικό έργο και αυτό αναγνωρίζετε πολύ στην δική μας υπηρεσία. Η Κρήτη είναι πολύ σημαντική και ιδιαίτερα με την διαφαινόμενη κλιματική αλλαγή ξηρασίας κ.τ.λ.»

Κατά την Ημερίδα αναπτύχθηκαν θέματα :

Για τους υγροβιότοπους, την σημερινή κατάστασή και τις μελλοντικές προοπτικές για την Κρήτη και την Ανατολική Μεσόγειο.

Για την χημική κατάσταση των υδάτων στην υδρολογική λεκάνη του Αναποδάρη και την πεδιάδα της Μεσαράς.

Για την εκτίμηση της οικολογικής κατάστασης του ποταμοχειμάρρου Αναποδάρη με βιολογικά και υδροχημικά κριτήρια.