Της Πέλλας Λασηθιωτάκη
Την επιστροφή στις παλιές, ξεχασμένες καλλιέργειες, όπως κουκιά, φακές, φάβα, ρεβίθια, σιτάρι και κριθάρι, για την παραγωγή ποιοτικά πιστοποιημένων προϊόντων προτείνουν τώρα οι γεωπόνοι και έγκυροι παράγοντες της αγοράς.
Όπως επισημαίνουν οι ειδικοί, οι καλλιέργειες αυτές επί αιώνες ευδοκιμούσαν ξηρικές στην Κρήτη. Εκτιμούν μάλιστα ότι η αγορά «θα ρουφήξει» τα ντόπια όσπρια, αν έχουν την απαραίτητη ποιότητα. Η πρόταση αυτή φαίνεται να δίνει απάντηση στο ερώτημα «τι να φυτέψω» χιλιάδων σταφιδοπαραγωγών οι οποίοι προετοιμάζονται για την εφαρμογή του νέου κανονισμού της σταφίδας, που τους «δίνει» στρεμματική ενίσχυση και χωρίς να διαθέτουν αμπέλια.
Η ανασφάλεια των καταναλωτών
Είναι βέβαιο ότι οι εκατοντάδες χιλιάδες καταναλωτές της Κρήτης νοιώθουν ανασφάλεια όταν αγοράζουν όσπρια, καθώς δεν γνωρίζουν από ποιες χώρες εισήχθησαν, αν έχουν υψηλές περιεκτικότητες σε χημικά και πώς έχουν διατηρηθεί μέχρι να φθάσουν στα τραπέζια τους. Πολλοί προτιμούν τις συσκευασίες στις οποίες αναγράφεται «ελληνικής παραγωγής», αλλά δεν είναι σίγουροι ότι πράγματι τα προϊόντα αυτά είναι ελληνικά. Κι έχουν δίκιο να μην είναι σίγουροι, όπως προκύπτει από επίσημα έγγραφα ελέγχου σε σούπερ μάρκετ, των αρμοδίων υπηρεσιών του υπουργείου Ανάπτυξης. Τα όσπρια αυτά είναι μάλιστα αρκετά ακριβά, καθώς πωλούνται γύρω στα 1,5 ευρώ οι συσκευασίες των 500 γραμμαρίων. Και πολλοί καταναλωτές είναι διατεθειμένοι να πληρώσουν κάτι παραπάνω ακόμα και από αυτή την τιμή, αρκεί να είναι σίγουροι ότι θα έχουν στο τραπέζι τους υγιεινά προϊόντα.
Οι καλλιέργειες ευδοκιμούν στην Κρήτη
Απαντώντας σε σχετικές ερωτήσεις της «Π», ο πρόεδρος του παραρτήματος Κρήτης του Γεωτεχνικού Επιμελητηρίου Κώστας Καμπιτάκης λέει ότι «και βέβαια αυτές οι καλλιέργειες ευδοκιμούν στην Κρήτη. Στο παρελθόν άλλωστε υπήρχαν. Δεν χρειάζονται νερό, ούτε ιδιαίτερη καλλιεργητική φροντίδα».
Κατά τον κ. Καμπιτάκη μάλιστα οι γεωπόνοι, του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα, είναι σε θέση να συμβουλεύσουν τους καλλιεργητές σχετικά με την παραγωγή οσπρίων και δημητριακών, με τη διαδικασία της ολοκληρωμένης καλλιέργειας για να δώσουν στην αγορά ποιοτικά πιστοποιημένα προϊόντα. «Οι γεωτεχνικοί του δημοσίου και του ιδιωτικού τομέα έχουν τη δυνατότητα να συμβουλεύσουν τους παραγωγούς για πιστοποιημένα όσπρια και δημητριακά, πράγματι υγιεινά προϊόντα» τονίζει ο κ. Καμπιτάκης.
Ο πρόεδρος της Ένωσης Ηρακλείου Μανώλης Γαβαλάς, εκτιμά μάλιστα ότι πολλές από τις εκτάσεις στις οποίες τώρα υπάρχουν σταφιδάμπελα, είναι δυνατόν να αξιοποιηθούν για την παραγωγή δημητριακών και οσπρίων. «Είναι αυτονόητο ότι η αμπελουργία χρειάζεται να διατηρηθεί και να προγραμματιστεί σωστά στο 50% των σημερινών εκτάσεων σε σταφιδάμπελα. Σε πολλές από τις υπόλοιπες εκτάσεις όμως είναι δυνατόν να καλλιεργηθούν και άλλα είδη, όπως δημητριακά και όσπρια. Το κριθάρι, το σιτάρι, οι φακές, τα μπιζέλια, τα κουκιά, τα ρεβίθια ακόμα και το σουσάμι ευδοκιμούν ξηρικά σε πολλές περιοχές του νομού Ηρακλείου» λέει ο κ. Γαβαλάς, υπογραμμίζοντας ότι στα παρελθόν υπήρχαν εκτεταμένες καλλιέργειες αυτών των ειδών. «Είναι δυνατόν να ξεχάσουμε ποτέ τις καλλιέργειες δημητριακών και οσπρίων στην Κρήτη; Ο πατέρας μου πουλούσε στον πατέρα του προέδρου της τράπεζας Πειραιώς φακές και ρεβίθια» επισημαίνει ο κ. Γαβαλάς.
Συμφέρουν τους αγρότες
Δεν χρειάζονται παραπάνω καλλιεργητικές φροντίδες από ένα κλασικό σταφιδάμπελο που διατηρείται μόνο για τη στρεμματική ενίσχυση και είναι ξηρικές, οι καλλιέργειες όσπριων και δημητριακών. «Και βέβαια συμφέρουν τους αγρότες» επισημαίνει απαντώντας σε σχετικές ερωτήσεις ο πρόεδρος του παραρτήματος Κρήτης του ΓΕΩΤΕΕ Κώστας Καμπιτάκης. «Μπορούν να διατηρήσουν τις καλλιέργειες και όσοι κατοικούν στα χωριά και ασκούν άλλα επαγγέλματα» τόνισε.
Ως γνωστό, πολλοί νέοι άνθρωποι που κατοικούν στα χωριά τους και ασκούν άλλα, εκτός των αγροτικών, επαγγέλματα, διατηρούν τα σταφιδάμπελα τους για να παίρνουν κάθε χρόνο τη στρεμματική ενίσχυση. «Αφιερώνοντας τον ίδιο χρόνο, μπορούν να καλλιεργούν δημητριακά ή όσπρια» λέει ο κ. Καμπιτάκης.
Αξίζει να επισημανθεί ότι πολλοί φούρνοι στην Κρήτη αναζητούν αλεύρι από ντόπιες ποικιλίες σιταριού, όπως ήδη έχει γράψει η «Π», αλλά δεν βρίσκουν τις ποσότητες που χρειάζονται. «Εκτός από τον καρπό, μπορούν να εκμεταλλευθούν και τα άχυρα, τονίζει ο κ. Γαβαλάς. Μία μπάλα άχυρα, κοστίζει στους κτηνοτρόφους 3.000 δρχ, δηλαδή 100 δρχ το κιλό. Η ετήσια απόδοση ανά στρέμμα είναι από 25 έως 40 δέματα. Από αυτό και μόνο, φαίνεται το κέρδος που μπορούν να έχουν οι παραγωγοί» προσθέτει.
Θα απορροφηθούν από την αγορά
Ουδείς λέει, ότι ο…δρόμος για την καλλιέργεια δημητριακών και οσπρίων είναι «στρωμένος με ροδοπέταλα». Σίγουρα υπάρχουν δυσκολίες στην παραγωγή και τη διάθεση των συγκεκριμένων προϊόντων. Αλλά είναι βέβαιο ότι τα προϊόντα αυτά θα απορροφηθούν.
«Δεν ξέρουμε αυτή την ώρα μέσα από ποιες διαδικασίες και σχήματα θα διατεθούν τα προϊόντα αυτά στην αγορά. Μπορούμε όμως να το διερευνήσουμε. Το βέβαιο είναι ότι οι καταναλωτές της Κρήτης θα τα προτιμήσουν» υπογραμμίζει ο κ. Καμπιτάκης.
«Αν τα προϊόντα έχουν ποιοτική πιστοποίηση, θα τα ρουφήξουν η αγορά και οι εταιρείες» τονίζει ο κ. Γαβαλάς επαναλαμβάνοντας ότι και βέβαια οι παραγωγοί δεν πρέπει να εγκαταλείψουν τα αμπέλια, να διατηρήσουν μεγάλες εκτάσεις με αμπελοκαλλιέργεια που θα αποδίδει ποιοτικές σταφίδες, επιτραπέζια σταφύλια και θαυμάσιες ποικιλίες οινοστάφυλων, αλλά χρειάζεται να εξετάσουν πώς θα επιστρέψουν σε παλιές, παραδοσιακές και αποδοτικές καλλιέργειες.

