
Πολιτικού μηχανικού
Τις προηγούμενες ημέρες είχαμε δύο σημαντικές εξελίξεις στο θέμα της κατασκευής του διαμετακομιστικού κέντρου containers στην ευρύτερη περιοχή της Μεσσαράς.
Η πρώτη αφορά την επίσκεψη κλιμακίου τεχνοκρατών της Νότιας Κορέας, που είχε σαν σκοπό την συλλογή πληροφοριών σχετικά με την τοποθεσία όπου έχει χωροθετηθεί το λιμάνι και η δεύτερη αφορά την επίσκεψη της ομάδας των καθηγητών του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, που έχει αναλάβει την εκπόνηση μελέτης για τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις που πιθανόν να έχει η κατασκευή του λιμανιού στην ευρύτερη περιοχή.
Η ομάδα των Κορεατών, που αποτελείτο από δύο μηχανικούς και δύο οικονομολόγους, με ειδίκευση όλων σε θέματα κατασκευής και διαχείρισης σταθμών διακίνησης containers, επικέντρωσε το ενδιαφέρον της σε καθαρά τεχνικά θέματα, που αφορούσαν την σεισμικότητα της περιοχής, τους ανέμους, τους κυματισμούς, τον τρόπο εύρεσης των υλικών κατασκευής του έργου και άλλα συναφή θέματα. Από τις συζητήσεις που είχαμε μαζί τους φάνηκε πολύ καθαρά το έντονο ενδιαφέρον της Νότιας Κορέας για την κατασκευή και εκμετάλλευση διαμετακομιστικού κέντρου containers στην περιοχή της Μεσαράς, με δυνατότητα διακίνησης 1 έως 2 εκατομμύρια teu ετησίως, που θα κάλυπτε την περιοχή των Βαλκανίων, της Μαύρης Θάλασσας, της Βόρειας Αφρικής και της Ανδριατικής, για την μεταφορά προϊόντων από την νοτιανατολική Ασία. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι η Νότια Κορέα είναι μια από τις ταχύτερα αναπτυσσόμενες διεθνώς χώρες, υπερβαίνοντας σε ρυθμό ανάπτυξης πολλά μέλη του ΟΟΣΑ. Αν θεωρήσουμε την Ευρωπαϊκή Ένωση σαν μονάδα, η χώρα αυτή αποτελεί την έκτη παγκοσμίως μεγαλύτερη οικονομία. Το 2005 σημείωσε ρυθμό ανάπτυξης 4% λόγω κυρίως της ανάκαμψης της εσωτερικής ζήτησης και της αύξησης των εξαγωγών, ενώ για το 2006 αναμένεται να κυμανθεί στο 5%. Έχει πληθυσμό περίπου 48 εκατομμύρια και σύνολο ΑΕΠ για το 2004 668.1 δισεκατομμύρια δολάρια, με κατά κεφαλή ΑΕΠ 14.100 δολάρια. Η οικονομία της συγκρίνεται σε μέγεθος με εκείνη του Μεξικού, ενώ προπορεύεται χωρών όπως η Αυστραλία, η Βραζιλία, η Ινδία, η Ολλανδία, και η Ρωσία. Με βάσει το κατά κεφαλή ΑΕΠ, συγκρίνεται με εκείνο της Ελλάδας, της Πορτογαλίας, της Κύπρου, και της Σλοβενίας, ενώ υπερβαίνει κατά 10 φορές το μέσο όρο του κατά κεφαλή ΑΕΠ των χωρών της Νοτιοανατολικής Ασίας. Το ποσοστό ανεργίας έφθασε το 2005 σε 3.7%, δηλαδή περίπου 890.000 άνεργους. Η Ευρωπαϊκή Ένωση αναδείχθηκε το 2005 ο δεύτερος μετά την Κίνα εξαγωγικός προορισμός των προϊόντων της Νότιας Κορέας, με συνολικό όγκο διμερούς εμπορίου αξίας 69 δισεκατομμύρια δολάρια, ενώ αποτελεί και το σπουδαιότερο ξένο επενδυτή στην χώρα, με επενδύσεις που φθάνουν τα 36 δισεκατομμύρια δολάρια. Επίσης η Νότια Κορέα σήμερα ηγείται παγκοσμίως στην ναυπήγηση σκαφών με μερίδιο 33%, παίρνοντας από το 1985 την σκυτάλη από την Ιαπωνία, ενώ από το 1972 μέχρι και σήμερα η ναυπηγική βιομηχανία της Νότιας Κορέας έχει κατασκευάσει το 54% του Ελληνικού εμπορικού στόλου, του μεγαλύτερου του κόσμου και θεωρείται ο σημαντικότερος πελάτης της. Στο λιμάνι του Busan της Νότιας Κορέας το 2005 διακινήθηκαν 11.840.445 teu, κατατάσσοντας το στην 5η θέση της παγκόσμιας κατάταξης στο τομέα αυτό, ενώ το 2006 διακινήθηκαν 12.038.859 teu.
Στην ομάδα των καθηγητών του ΕΜΠ συμμετέχουν έξι καθηγητές πανεπιστημίου, με επικεφαλή τον Πρύτανη του Πολυτεχνείου, τον λιμενολόγο κ. Μουτζούρη. Η ομάδα συναντήθηκε στο Τυμπάκι με τους τοπικούς φορείς και τους κατοίκους των περιοχών που εμπλέκονται στην κατασκευή του διαμετακομιστικού κέντρου και άκουσε τους προβληματισμούς τους, ενώ δεσμεύθηκε ότι μέχρι τέλος Φεβρουαρίου θα παραδώσει την μελέτη που της έχει ανατεθεί από το Υπουργείο Εμπορικής Ναυτιλίας μετά από εισήγηση όλων των φορέων του Νομού Ηρακλείου αλλά και της Νομαρχίας Ρεθύμνου.
Από τις συζητήσεις που έγιναν λοιπόν τις τελευταίες ημέρες στην περιοχή της Μεσσαράς, αλλά και από το φυλλάδιο της «Κίνησης Πολιτών Μεσσαράς για το Περιβάλλον» και της «Οικολογικής Παρέμβασης Ηρακλείου», φαίνεται ότι υπάρχει έντονος προβληματισμός στους φορείς και στους κατοίκους της περιοχής για τις περιβαλλοντικές και οικονομικές επιπτώσεις που θα έχει η κατασκευή του κέντρου διαμετακόμισης containers στην περιοχή. Μάλιστα στο φυλλάδιο των δύο παραπάνω κινήσεων, γίνεται αναφορά για «περιοχή που θα μετατραπεί σε γκρίζο και έρημο αποθηκευτικό χώρο ξένων εμπορευμάτων», για «ολέθριο πλήγμα που θα δεχθεί η τουριστική ανάπτυξη στην περιοχή», για «δραστικό περιορισμό της αλιείας στην περιοχή και μόλυνση των ακτών και θαλάσσια ρύπανση που θα πολλαπλασιαστεί» και για «υποβάθμιση των αγροτικών προϊόντων από την ατμοσφαιρική ρύπανση».
Για να δούμε αν αυτοί οι παραπάνω προβληματισμοί έχουν βάσει, θα πρέπει να εξετάσουμε τι έγινε σε ανάλογες περιοχές με την κατασκευή κέντρων διαμετακόμισης containers. Η Prince Rupert είναι μια καταπράσινη παραθαλάσσια περιοχή που βρίσκεται στο δυτικό Καναδά και κτίστηκε στις αρχές του 20ου αιώνα. Για περίπου 75 χρόνια η οικονομία της περιοχής βασίστηκε στην αλιεία, στην επεξεργασία των αλιευμάτων και την υλοτομία. Το 1972 ο λιμένας του Prince Rupert καθιερώθηκε σαν εθνικό λιμάνι και το 1975 ολοκληρώθηκε η κατασκευή του πρώτου τερματικού σταθμού, του Fairview.
H συνεχής επέκταση των εγκαταστάσεων του λιμένα του Prince Rupert με ένα σχεδιασμό που βασίστηκε στην διαμετακόμιση containers στην γραμμή νοτιανατολική Ασία – βορειοδυτική Αμερική – Καναδάς και με εγκαταστάσεις για το σιτάρι, τον άνθρακα, τα δασικά και τα γεωργικά προϊόντα, αλλά και στα σκάφη κρουαζιέρας, οδήγησε την περιοχή του Prince Rupert τα τελευταία χρόνια σε πολύ μεγάλη οικονομική άνθιση. Η συνεχώς αυξανόμενη τάση διακίνησης εμπορευμάτων με containers και η στρατηγική γεωγραφική θέση της περιοχής στον εφοδιασμό της βόρειας Αμερικής με προϊόντα από την ανατολική Ασία, είχε σαν αποτέλεσμα την κατακόρυφη αύξηση της ζήτησης χώρου για εναπόθεση containers. Στα μέσα του 2007 αναμένεται να έχει ολοκληρωθεί η επέκταση του κέντρου διαμετακόμισης containers, με δυνατότητα διακίνησης 500.000 teu ετησίως και κόστους κατασκευής 160 εκατομμύρια δολάρια. Το όραμα για την επόμενη δεκαετία είναι η επέκταση του τερματικού σταθμού κατά 800 μέτρα, σε περιοχή 165 στρεμμάτων και με βάθη μέχρι 17 μέτρα, ώστε να τριπλασιάσει σχεδόν το μέγεθος του, με δυνατότητα για ετήσια διακίνηση 2 εκατομμυρίων teu και με δυνατότητα επιτόπιας αποθήκευσης 25.000 teu (4 καθ’ ύψος) , ώστε να ικανοποιηθούν οι απαιτήσεις της συνεχούς αυξανόμενης κίνησης στην γραμμή νοτιανατολική Ασία – βορειοδυτική Αμερική – Καναδάς.
Στο Prince Rupert λοιπόν στο Καναδά, μια καταπράσινη παραθαλάσσια περιοχή με καθαρά νερά της οποίας η οικονομία έχει βασιστεί στην αλιεία, οι άνθρωποι είδαν την μεγάλη ευκαιρία που τους έδινε η γεωγραφική θέση της περιοχής τους, βρισκόμενη στην πορεία των εμπορευμάτων από την νοτιανατολική Ασία προς την Βόρεια Αμερική και ανέπτυξαν κέντρο διαμετακόμισης containers, το οποίο όμως φρόντισαν να «δέσει» με το φυσικό περιβάλλον. Με την οικονομική ανάπτυξη που πέτυχαν, σχεδιάζουν στο άμεσο μέλλον να επεκτείνουν την κατασκευή του, ώστε να έχει ο σταθμός ετήσια διακίνηση containers 2.000.000 teu. Εμείς εδώ στην Μεσσαρά φέραμε αμέσως την καταστροφή και την … συντέλεια του κόσμου με την ανακοίνωση της ιδέας της κατασκευής διαμετακομιστικού κέντρου. Με τέτοια όμως λογική δυστυχώς ανάπτυξη δεν θα υπάρξει ποτέ. Και ίσως βέβαια αυτό να βολεύει κάποιους. Μάλλον όμως τους λίγους. Οι πολλοί πρέπει να αποφασίσουν με ωριμότητα και με βάσει το πραγματικό όφελος της περιοχής. Όπως έκαναν και στο πολύ μακρινό Prince Rupert.

