Της Σοφίας Τσεντελιέρου
Οι μαθητές γύρισαν την πλάτη τους στα Επαγγελματικά Λύκεια (ΕΠΑΛ). Το μαθητικό δυναμικό στην τεχνικοεπαγγελματική εκπαίδευση φέτος μειώθηκε κατά 33%, αφού ενώ πέρσι φοιτούσαν στα ΤΕΕ 32.280 μαθητές, φέτος στα ΕΠΑΛ μειώθηκαν στους 21.622!
Αυτό προκύπτει από στοιχεία του υπουργείου Παιδείας, τα οποία επεξεργάστηκαν ο γενικός γραμματέας της ΕΛΜΕ Ηρακλείου Γιάννης Σταμέλος και ο οργανωτικός γραμματέας της ΕΤΕ Γιάννης Φελέκης, οι οποίοι κάνουν λόγο για πλήρη απαξίωση της τεχνικοεπαγγελματικής εκπαίδευσης, με χαρακτηριστικό το γεγονός ότι ακόμα δεν έχουν ανακοινωθεί τα μαθήματα της Β’ και της Γ’ τάξης ΕΠΑΛ, ενώ δεν υπάρχει καμία ανακοίνωση για τις ΕΠΑΣ. Οι ίδιοι υπογραμμίζουν ότι την περασμένη άνοιξη στη Βουλή και πριν την ψήφιση του νομοσχεδίου για τα ΕΠΑΛ, το υπουργείο Παιδείας δια στόματος του υφυπουργού Γ. Καλού διαβεβαίωνε πως δεν θα προλαβαίνουν να εγγράφουν μαθητές στην Α΄ ΤΑΞΗ του αναβαθμισμένου "κολλεγίου" ΕΠΑΛ και αντ’ αυτού η πραγματικότητα είναι πως οι μαθητές γύρισαν την πλάτη τους στα ΕΠΑΛ. Την ίδια στιγμή χιλιάδες καθηγητές τεχνικών ειδικοτήτων αγωνιούν για το εργασιακό τους μέλλον.
Τι απέγιναν όμως οι μαθητές που προγραμμάτιζαν να φοιτήσουν σε τεχνικοεπαγγελματικά σχολεία; Ο κ.Σταμέλος λέει ότι στη μεγάλη πλειονότητα οι απόφοιτοι του Γυμνασίου που δεν επιλέγουν να συνεχίσουν τη φοίτησή τους σε Γενικό Λύκειο ή ΕΠΑΛ οδηγούνται σε ιδιωτικά μεταγυμνασιακά ΙΕΚ ή σε σχολές Μαθητείας ΟΑΕΔ όπου καταρτίζονται και προετοιμάζονται να γίνουν οι αυριανοί "απασχολήσιμοι" καλύπτοντας τις ανάγκες φθηνού εργατικού δυναμικού ολιγόωρης απασχόλησης που έχουν οι επιχειρήσεις. «Η πορεία αυτών των παιδιών από, συνήθως, χαμηλά κοινωνικά στρώματα αναπαράγει τις ταξικές αντιθέσεις της ελληνικής κοινωνίας με τη μέθοδο "καρμπόν" τα παιδιά των οικονομικά ασθενέστερων θα είναι οι αυριανοί φτωχοί του συστήματος» συνεχίζει ο ίδιος. Επίσης, κάποιοι μαθητές οδηγούνται εκτός σχολείου. «Τα παιδιά αυτά μπαίνουν από νωρίς στην αγορά εργασίας, όπου ανασφάλιστα τις περισσότερες φορές είναι έτοιμα θύματα εκμετάλλευσης ακόμη και της ίδιας της οικογένειάς τους. Το φαινόμενο αυτό εμφανίζεται περισσότερο σε αγροτοκτηνοτροφικές περιοχές στην ενδοχώρα του νομού όπου μαθητική διαρροή τείνει να πάρει εκρηκτικές διαστάσεις και κάνει επίκαιρο το αίτημα του κλάδου μας για 12χρονη υποχρεωτική εκπαίδευση».
Ο γενικός γραμματέας της ΕΛΜΕ επισημαίνει ότι η μορφή των ΕΠΑΛ ήταν από την αρχή μια αποτυχημένη απόπειρα είτε λόγω προχειρότητας στο σχεδιασμό (κατακερματισμός της δ/θμιας εκπ/σης, ασάφεια στη δομή, καμία πληροφορία για τα περίφημα ΕΠΑΣ, ακόμη και σήμερα υπάρχουν δραματικές ελλείψεις διδακτικού προσωπικού), είτε εσκεμμένα (αύξηση της πελατείας των Ιδιωτικών ΙΕΚ). Η ΤΕΕ όπως και όλη η δημόσια εκπαίδευση πάσχει από μια μεγάλη ασθένεια την υποχρηματοδότηση η οποία έχει όλες τις γνωστές παρενέργειες, όπως λέει ο ίδιος χαρακτηριστικά και προσθέτει ότι ο νέος και η οικογένειά του θα πρέπει να γνωρίζουν ότι το παιδί τους όταν φοιτήσει σε αυτό το σχολείο θα έχει ανοικτό ορίζοντα επιλογών αλλά και την κατάλληλη στήριξη ώστε αυτές οι επιλογές να μην είναι μόνο στα χαρτιά. Οι μαθητές που τελειώνουν το Γυμνάσιο και έχουν βάλει στόχο την Τριτοβάθμια Εκπαίδευση προτιμούν το Γενικό Λύκειο και όχι το ΕΠΑΛ για να συνεχίσουν τις σπουδές τους.
Οι προτάσεις του κλάδου των καθηγητών για την αναβάθμιση της Τεχνικής Επαγγελματικής Εκπαίδευσης (ΤΕΕ) για να είναι πιο αποτελεσματική, σύμφωνα με τον κ.Σταμέλο είναι οι παρακάτω:
- Διασφάλιση συνθηκών για ουσιαστικό ΣΕΠ στην κοινή Α’ τάξη Λυκείου ώστε ο μαθητής να διαλέξει τον τύπο σχολείου που του ταιριάζει.
- Ίδρυση Δ/νσης ΤΕΕ στο ΥΠΕΠΘ με πλήρεις αρμοδιότητες στα θέματα της ΤΕΕ (χρηματοδότηση, αναλυτικά προγράμματα, επιμόρφωση εκπαιδευτικών, πιστοποίηση επαγγελματικών προσόντων, επαγγελματικών αδειών, ισοτιμιών κ.λπ.)
- Κατάργηση των μεταγυμνασιακών ΙΕΚ ώστε να γίνει πράξη η 12χρονη υποχρεωτική δωρεάν δημόσια εκπαίδευση.
- Υπαγωγή όλων των Επαγγελματικών Σχολών στο ΥΠΕΠΘ.
- Γενναία χρηματοδότηση και ολόπλευρη στήριξη ειδικά του νέου σχολείου.
- Να διασφαλίζεται η οριζόντια επικοινωνία των μεταγυμνασιακών σχολείων (Γενικού και ΕΠΑ.Λ) με δυνατότητα θεωρητικής στήριξης των μαθητών.
Καταλήγοντας, ο γ.γ. της ΕΛΜΕ λέει: «Προσωπική μου άποψη είναι ότι ο στόχος της ΤΕΕ θα πρέπει να είναι το αρμονικό πάντρεμα της γενικής γνώσης με την ειδείκευση σε ένα σχολείο εργασίας και μόρφωσης που να απαντά στην ανάγκη για ενημερωμένους πολίτες – εργαζόμενους, ολοκληρωμένες προσωπικότητες γνώστες των πτυχών της παραγωγικής δομής της χώρας τους, έτοιμους να συμβάλουν στην ανάπτυξη του τόπου κερδίζοντας και οι ίδιοι από αυτή την ανάπτυξη».
Ο πρόεδρος της ΕΛΜΕ Δημήτρης Αγαπάκης υποστηρίζει ότι οι προσπάθειες που γίνονται κατά καιρούς στην τεχνική επαγγελματική εκπαίδευση για να αντιμετωπιστούν τα προβλήματα συνίστανται κυρίως στις αλλαγές του θεσμικού πλαισίου που διέπει την λειτουργία της. Σύμφωνα με τον ίδιο, το ΥΠΕΠΘ ακολούθησε την πεπατημένη και όπως λέει “προσπαθεί να αναβαθμίσει την επαγγελματική εκπαίδευση” αποφεύγοντας την ουσία που είναι η αντιμετώπιση των προβλημάτων της. Ο κ.Αγαπάκης εκτιμά ότι «το υπουργείο πραγματοποίησε κάποιες αποσπασματικές μελέτες με τη βοήθεια επιτροπών που συστάθηκαν απουσία της εκπαιδευτικής κοινότητας. Αυτές κατέγραψαν και ανέδειξαν προβλήματα που υπήρχαν στα ΤΕΕ και κατεύθυναν την τεχνική επαγγελματική εκπαίδευση με βάση τις κοινοτικές οδηγίες και τις δεσμεύσεις που έχει αναλάβει η χώρας μας στην ευρωπαϊκή κοινότητα. Έτσι ήλθε το ΕΠΑΛ να διαχειριστεί την ελλειμματική κατάσταση σε υποδομές, εργαστήρια, εκπαιδευτικούς κ.λπ δηλαδή να συρρικνώσει τους τομείς και τις ειδικότητες στο όνομα της αναβάθμισης της τεχνικής επαγγελματικής εκπαίδευσης. Κύριος στόχος είναι να εξοικονομηθούν πόροι και να περιοριστούν οι φωνές που ζητούν διορισμούς, προσλήψεις αναπληρωτών, εργαστηριακό εξοπλισμό, επιμόρφωση, κ.λ.π».
Ο κ.Αγαπάκης τονίζει ότι κανείς δεν αμφισβητεί την αναγκαιότητα της γενικών και τεχνικών γνώσεων που πρέπει να έχει ο μαθητής που μελλοντικά θα εξασκήσει ένα επάγγελμα, ωστόσο διατυπώνει τα ερωτήματα αν τα νέα σχολεία (ΕΠΑΛ-ΕΠΑΣ) όπως ισχυρίζεται το ΥΠΕΠΘ συγκροτήθηκαν και λειτουργούν με βάση το παραπάνω σκεπτικό και ποια είναι η πραγματικότητα σήμερα; Ο πρόεδρος της ΕΛΜΕ λέει ακόμα ότι ενώ διανύουμε το μέσο του διδακτικού έτους δεν έχει γίνει καμία ανακοίνωση για τη δομή και τις ειδικότητες των ΕΠΑΣ, ενώ παράλληλα, με βάση τα στοιχεία του τμήματος ΔΣ ΔΕ /Τμήμα Β του ΥΠΕΠΘ υπάρχει σημαντική μείωση του αριθμού των μαθητών που επέλεξαν το ΕΠΑΛ. «Αυτό έχει δημιουργήσει στο χώρο της επαγγελματικής εκπαίδευσης μια έντονη εργασιακή ανησυχία και ένα κλίμα αβεβαιότητας. (Ποιοι τομείς θα λειτουργήσουν σε κάθε ΕΠΑΛ; Τι θα γίνει με τις οργανικές θέσεις που θα χαθούν; Πώς θα ρυθμιστούν οι αναθέσεις των μαθημάτων;) Αλήθεια πού πήγαν οι διαβεβαιώσεις του ΥΠΕΠΘ για αναβάθμιση της επαγγελματικής εκπαίδευσης;» καταλήγει.
Στο νομό Ηρακλείου
Μειωμένος είναι ο αριθμός των μαθητών και στα σχολεία τεχνικοεπαγγελματικής εκπαίδευσης του νομού Ηρακλείου. Κατά το προηγούμενο διδακτικό έτος φοίτησαν στην Α’ τάξη των ΤΕΕ 882 μαθητές, ενώ φέτος, στην Α’ τάξη των ΕΠΑΛ φοιτούν 746 μαθητές.
Ωστόσο, ο προϊστάμενος του αρμόδιου Γραφείου της Διεύθυνσης Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Νομού Ηρακλείου Δημήτρης Ζερβός υποστηρίζει ότι η εικόνα θα αλλάξει από το επόμενο διδακτικό έτος, όταν θα λειτουργήσει και ΕΠΑΣ στο Ηράκλειο. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με τον ίδιο, φέτος λειτουργεί η Α’ τάξη σε οκτώ και όχι σε εννέα ΕΠΑΛ (πρώην ΤΕΕ) του νομού, καθώς το 7ο ΤΕΕ θα λειτουργήσει ως ΕΠΑΣ. Ο κ. Ζερβός λέει: «Πολλοί μαθητές από την Α’ τάξη του Γενικού Λυκείου θα φοιτήσουν του χρόνου σε ΕΠΑΛ και ΕΠΑΣ. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι φέτος δεν υπάρχουν ΕΠΑΣ. Επίσης, για να πάει κάποιος στην ΕΠΑΣ πρέπει να έχει τελειώσει την Α’ τάξη είτε Γενικού, είτε ΕΠΑΛ, έτσι αυτός που πάει σ’ ένα επάγγελμα θα έχει και γενική παιδεία». Ο ίδιος λέει ότι προβλέπει σημαντική αύξηση στον αριθμό των μαθητών που θα φοιτήσουν σε ΕΠΑΣ και ΕΠΑΛ από το διδακτικό έτος 2007-2008.

