Το μεγαλύτερο νησιώτικο πληθυσμό γυπαετού στον κόσμο, διαθέτει η Κρήτη, που θεωρείται θύλακας για τη διατήρηση στη ζωή, του σπάνιου αυτού είδους των αρπακτικών.
Στην Κρήτη ζουν 10 ζευγάρια γυπαετών και ακόμα δύο μόνοι τους. Σε ολόκληρο τον κόσμο οι γυπαετοί μετριούνται μόνο σε δεκάδες.
Ο γυπαετός ζει αποκλειστικά σε ημιορεινά και ορεινά οικοσυστήματα από 500 έως 4.000 μέτρα, σε βραχώδεις περιοχές και απότομες πλαγιές.
Το μέγεθος του φτάνει τα 1,10 μέτρα από το κεφάλι έως την άκρη της ουράς, ενώ το άνοιγμα των φτερών του είναι γύρω στα 2,80 μέτρα. Το βάρος του κυμαίνεται από 5 έως 7 κιλά. Τα ενήλικα πουλιά έχουν μακριές, μυτερές φτερούγες και ρομβοειδή ουρά, ενώ το στήθος και η κοιλιά τους έχουν πορτοκαλί χρώμα. Στο κεφάλι κοντά στο ράμφος, ο γυπαετός έχει μια μακριά τούφα από μαύρες "τρίχες" που μοιάζει με μουστάκι. Για το λόγο αυτό, λέγεται «Gypaetus barbatus», δηλαδή «μουστακαλής». Στην Κρήτη οι βοσκοί έχουν ονομάσει το συγκεκριμένο γυπαετό Κοκαλά, λόγω τη συνήθειας του να σπάει τα μεγαλύτερα κόκαλα στους βράχους. Τα πετάει πολλές φορές από μεγάλο ύψος σε βραχώδεις απότομες πλαγιές και τα ακολουθεί από πίσω με μία σπειροειδή κάθοδο. Στη συνέχεια τα τρώει ξεκινώντας από το μεδούλι.
Οι γυπαετοί είναι …μονογαμικά όντα. Γνωρίζουν το ταίρι τους περίπου τον Οκτώβριο και παραμένουν μαζί του για μία ολόκληρη ζωή. Το ζευγάρι δημιουργεί μία επικράτεια έκτασης 350 τετραγωνικών χιλιομέτρων, που είναι ο δικός του χώρος, τον οποίο προφυλάσει από τους υπόλοιπους γυπαετούς. Για το χτίσιμο της φωλιάς τους, που αρχίζει το Νοέμβριο, οι γυπαετοί χρησιμοποιούν κυρίως κλαδιά και μαλλί από πρόβατα. Συνήθως χτίζουν δύο και τρεις μεγάλες φωλιές ενώ γεννούν σε μία από αυτές ένα με δύο αυγά το Δεκέμβριο ή τον Ιανουάριο.
Κάθε χρόνο γεννούν δύο αυγά, τα οποία επωάζονται και από τους δύο γονείς, σε 55 έως 77 μέρες. Από τους νεοσσούς επιζεί μόνο ο ένας που μπορεί να αναπαραχθεί μετά από τουλάχιστον 6 χρόνια.
Ο γυπαετός αποτελεί τον πιο σπάνιο γύπα. Ζει σε μικρούς πληθυσμούς
στην Ισπανία, την Γαλλία, την Κορσική, τα Βαλκάνια. Στην Ελλάδα, ελάχιστα άτομα επιβιώνουν στη Στερεά Ελλάδα, τη Μακεδονία και τη Θράκη, ενώ ο κύριος όγκος του πληθυσμού βρίσκεται στην Κρήτη. Ο πληθυσμός της Κρήτης αποτελεί το μοναδικό βιώσιμο πληθυσμό στην Ελλάδα και τα Βαλκάνια, αλλά και το μεγαλύτερο νησιωτικό πληθυσμό του είδους στην Ευρώπη και τον κόσμο.
Ο γυπαετός απειλείται κυρίως από την έλλειψη τροφής, από δηλητηριασμένα δολώματα, που χρησιμοποιούνται για την εξολόθρευση άλλων ζώων όπως οι λύκοι και τα τσακάλια, σε άλλες περιοχές της Ελλάδας.
Στο πλαίσιο του προγράμματος LIFE-ΦΥΣΗ , το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας και η Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία υλοποίησαν πρόγραμμα για τη διατήρηση του γυπαετού στην Ελλάδα.

