ΠΑΤΡΙΣ :: Πολιτισμός & Διασκέδαση :: Πολιτιστικά Νέα :: Εμφάνιση άρθρου
Πολιτιστικά Νέα Σινεμά Βιβλίο Μαντινάδες Τουρισμός Παραλίες της Κρήτης
Περιεχόμενα
 Κρήτη
 Ελλάδα/Κόσμος
 Αθλητισμός
 Πολιτισμός & Διασκέδαση
 Επιστήμη & Τεχνολογία
 Εκπαίδευση
 Οικονομία
 Ύπαιθρος
 Προεκτάσεις
 Πληροφορίες
 Υπηρεσίες
 Αφιερώματα
 Ιστορίες με... ουρά
Ψηφοφορία
Ποια είναι η κυριότερη αιτία για την πτώση του ηρακλειώτικου ποδοσφαίρου και την «εξαφάνιση» του από τις επαγγελματικές κατηγορίες;
Η κακή διαχείριση από πλευράς διοικήσεων των ΠΑΕ και η μη αξιοποίηση των ταλέντων των ομάδων.
Η γενικότερη οικονομική κρίση
Η έλλειψη στήριξης από την τοπική κοινωνία
Η ανεπάρκεια ποδοσφαιρικού δυναμικού σε επίπεδο παικτών, προπονητών και παραγόντων.


Β' σαμποτάζ Αεροδρομίου Καστελίου: 4-5 Ιουλίου 1943
Κίμωνας Ζωγραφάκης

Του Γιώργου Καλογεράκη

Εισαγωγή

Την Κυριακή τα μεσάνυχτα στις 4 Ιουλίου, ξημερώματα Δευτέρας 5 Ιουλίου 1943, ομάδα κομάντος η οποία έδρασε σε δύο μέτωπα, ανατίναξε το αεροδρόμιο Καστελλίου Πεδιάδος.

Η πρώτη ομάδα υπο τον σαμποτέρ Κίμωνα Ζωγραφάκη και δυο ¶γγλους μπήκε στο αεροδρόμιο Καστελλίου από την ανατολική πλευρά του. Η δεύτερη ομάδα υπό τον Δανό υπολοχαγό ¶ντερς Λάσσεν και έναν ¶γγλο μπήκε από την δυτική πλευρά του αεροδρομίου.

Το σαμποτάζ είχε επιτυχία, παρά το ότι ο Δανός υπολοχαγός έγινε αντιληπτός από τους γερμανούς και το αεροδρόμιο τέθηκε σε συναγερμό.

Πριν αρχίσω να εκθέτω αναλυτικά τα γεγονότα αυτού του εγχειρήματος, ένα άρθρο στις 7 Ιουνίου 1970 στην εφημερίδα ΝΕΑ ΠΟΛΙΤΕΙΑ του δασκάλου Γιώργου Χαροκόπου, αντιστασιακού, συγγραφέα των βιβλίων “Το φρούριο Κρήτη” και “Η απαγωγή του Στρατηγού Κράιπε” και με μεγάλη δράση τα χρόνια 1941-1945, μας τοποθετεί στις παραμέτρους εκείνης ακριβώς της περιόδου, δηλαδή του καλοκαιριού του 1943.



Το άρθρο

της εφημερίδας

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ – ALBUMEN

Α’

Κρήτη, Ιούλιος 1943. Ο στρατός κατοχής αποτελείται από δύο γερμανικές και δύο ιταλικές μεραρχίες που αριθμούσαν γύρω στις 40.000 άνδρες. Ο οπλισμός όμως, τα τανκς, τα ελαφρά μηχανοκίνητα τμήματα και η αεροπορική κάλυψη που διέθεταν οι δυο γερμανικές μεραρχίες, συνέθεταν μια τρομερή δύναμη πυρός, που πολλαπλασίαζε την δύναμη και την ισχύ τους.

Οι οχυρώσεις εξ ’άλλου και τα επάκτια πυροβολεία κατά μήκος των βορείων παραλίων και στα προσφερόμενα για αποβάσεις λίγα σημεία των νοτίων ακτών καθώς και τα ακτοφυλάκια και παρατηρητήρια στις επίκαιρες θέσεις, ολοκλήρωναν την εικόνα του φρουρίου Κρήτης όπως αποκαλούσαν την Μεγαλόνησο οι κατακτητές. Και ο διοικητής της είχε τον τίτλο Διοικητής Φρουρίου Κρήτης.

Όπως αναφέρεται στο βιβλίο “Αποφασιστικές μάχες του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου”, των Γερμανών ιστορικών συγγραφέων δρος Χανς ¶ντολφ Τζακόμπσεν και δρος Γιούρκεν Ρόβερ, στο οποίο εκθέτουν τις γνώμες τους Γερμανοί στρατηγοί του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, ο Χίτλερ είχε διατάξει το 1942 την οχύρωση της νήσου κατά το πρότυπο του τείχους του Ατλαντικού.

Ο Χίτλερ ενδιαφέρετο πολύ για την Κρήτη στην οποίαν παρά την κτηθείσαν πείραν από της καταλήψεώς της, τον Μάιον του 1941, απέδιδε δεσπόζουσαν επιρροήν στην Ανατολική Μεσόγειον με ειδικήν αναφοράν στην μάχη της Αιγύπτου. Κατά την εποχήν αυτήν, ισχυρές δυνάμεις απεστέλλοντο στην νήσον μαζί με μεγάλες ποσότητες εφοδίων και υλικών προς τον σκοπόν της οχυρώσεως των ακτών της κατά το πρότυπον του τείχους του Ατλαντικού.

Η οχύρωση αυτή πραγματοποιήθηκε εντός λίγων μηνών με την προσωπική υποχρεωτική εργασία των σκλάβων, αλλά με αδούλωτη ψυχή κατοίκων της Κρήτης που οργανωμένοι από τους πρώτους κιόλας μήνες της κατοχής στην μυστική αντίσταση, περίμεναν μάταια από μήνα σε μήνα και από χρόνο σε χρόνο συμμαχική απόβαση που δεν επρόκειτο να πραγματοποιηθεί. Επανειλημμένως οι μυστικές οργανώσεις και οι αρχηγοί των ενόπλων ομάδων έλαβαν εντολές από το Συμμαχικό Στρατηγείο Μέσης Ανατολής να βρίσκονται σε επιφυλακή για την υποστήριξη επικείμενης συμμαχικής απόβασης. Στην πραγματικότητα όμως οι εντολές αυτές δίνονταν ενώ ταυτόχρονα μικρές ομάδες κομμάντος έφταναν μυστικά για σαμποτάζ και γινόταν ρίψεις οπλισμού στους αντάρτες από τον αέρα ή μεταφέρονταν πολεμοφόδια με υποβρύχια ή άλλα ειδικά σκάφη επιφανείας για να το πληροφορείται ο εχθρός και να διατηρεί στο νησί μεγάλες δυνάμεις που θα ήταν πολύ χρήσιμες για την μάχη της Αιγύπτου το 1942 ή για την ενίσχυση άλλων νησιών όπως της Σικελίας όπου επρόκειτο να γίνει η συμμαχική απόβαση τον Ιούλιο του 1943.

Β’

Όπως αποδεικνύεται από τα γεγονότα σχετικά με την οργάνωση της μυστικής αντίστασης και της δράσης της Ιντζέλλιτζενς Σέρβις, το 1941 και το 1942 η Κρήτη από φρούριο των Γερμανών κατέληξε να είναι παρατηρητήριο των ¶γγλων στην Μεσόγειο. Η Ιντζέλλιτζενς Σέρβις χάρις στις ικανότητες των αξιωματικών που είχε αποστείλει εκεί, αλλά κυρίως χάρις στις κρητικές οργανώσεις πληροφοριών και κατασκοπείας, που είχαν διεισδύσει στις νευραλγικές υπηρεσίες του εχθρού, επληροφορείτο τα πάντα για τις προθέσεις, τις συγκεντρώσεις και τις μετακινήσεις των εχθρικών δυνάμεων ( αεροπορικών και ναυτικών ) από την Κρήτη προς την Αφρική. Και στην πλέον κρίσιμη στιγμή, όταν ο Ρόμμελ σταμάτησε την προέλασή του 60 περίπου χιλιόμετρα πριν την Αλεξάνδρεια λόγω έλλειψης επαρκών αποθεμάτων καυσίμων και πυρομαχικών και ζήτησε επειγόντως από τον διοικητή Φρουρίου Κρήτης στρατηγό Αντρέ να επισπεύσει την αποστολή μιας μεγάλης νηοπομπής από την Σούδα αρχές Ιουλίου 1942, το τηλεγράφημά του βρισκόταν την επόμενη στη γνώση του ¶γγλου αρχιστρατήγου της Μέσης Ανατολής στρατηγού Ώκινλεκ, από δυο μυστικούς πράκτορες.

Η πληροφορία αυτή ήταν ως ο από μηχανής Θεός που έσωσε την συμμαχική υπόθεση στην Μέση Ανατολή. Ο ¶γγλος αρχιστράτηγος αντιλήφθηκε τότε ότι δεν είχε χαθεί το παν. Είχε καιρό 15 ημέρες τουλάχιστον να οργανώσει νέα γραμμή αμύνης.

Η εκκένωση του λιμανιού της Αλεξάνδρειας από τον συμμαχικό στόλο δεν ολοκληρώθηκε. Η οπισθοχώρηση της 8ης αγγλικής στρατιάς σταμάτησε. Η εχθρική νηοπομπή καταστράφηκε στο λιμάνι του Τομπρούκ από αμερικανικά αεροπλάνα Λιμπερέητορς. Αντί για τις οδομαχίες που σχεδίαζε ο Ώκινλεκ στην Αλεξάνδρεια για να καθυστερήσει την προέλαση του Ρόμελ προς το Σουέζ, το συμμαχικό μέτωπο κρατήθηκε στο Ελ Αλαμέιν με αναστροφή της υποχωρούσας 8ης στρατιάς και την ένταση των επιθέσεων της συμμαχικής αεροπορίας. Οι μυστικές υπηρεσίες του Στρατηγείου που είχαν κάψει τα αρχεία τους και είχαν αναχωρήσει για την Παλαιστίνη, ξαναγύρισαν στο Κάιρο.

Γ’

Ένας χρόνος είχε περάσει από τότε. Τα γερμανοϊταλικά στρατεύματα είχαν ηττηθεί στην Αφρική και τα τελευταία υπολείμματά τους είχαν παραδοθεί στις νικηφόρες συμμαχικές στρατιές του στρατάρχη Μοντγκόμερι και του στρατηγού Αϊζενχάουερ στις 13 Μαΐου 1943 στην Τυνησία. Ως εκ τούτου η Κρήτη είχε χάσει την σημασία της ως Τράνσιτ Καμπ που χρησιμοποιείτο κατά τα δυο προηγούμενα χρόνια για τον ανεφοδιασμό του ¶φρικα Κόρπς. Παρ’όλα αυτά η φρουρά της εξακολουθούσε να παραμένει ισχυρή. Σαν αεροπορική βάση εξακολουθούσε να έχει εξαιρετική σημασία. Ο Χίτλερ με κανέναν λόγο δεν δεχόταν να την εξασθενίσει πέραν του δέοντος. Με τα μυστικά όπλα που του υπόσχονταν οι Γερμανοί επιστήμονες ήλπιζε να ανατρέψει σύντομα την δυσμενή τροπή της πολεμικής κατάστασης για τον ¶ξονα και να ξαναχρησιμοποιήσει τότε την Κρήτη για νέα εξόρμηση προς την Αφρική και Μέση Ανατολή. To μεσογειακό αυτό φρούριο έπρεπε να κρατηθεί ενισχυμένο, τώρα που υπήρχαν πληροφορίες ότι οι σύμμαχοι μετά το τέλος της εκστρατείας της Αφρικής θα επιχειρούσαν να το καταλάβουν για να ενισχύσουν την θέση τους στη Μεσόγειο και να επιτηρούν την θαλάσσια οδό Κωνστάντζας-Βοσπόρου-Κορίνθου-Ιταλίας, που είχε εξασφαλιστεί για τον ¶ξονα με την κατάληψη του νησιού το 1941. Με το δρομολόγιο αυτό μεταφέρονταν κυρίως τα υγρά καύσιμα από τη Ρουμανία στην Ιταλία. Τώρα που η συμμαχική αεροπορία είχε γίνει πολύ ισχυρή και αντιμετώπιζε νικηφόρα την Λουφτβάφφε, παρόμοιο γεγονός θα αποτελούσε πλήγμα για τον ¶ξονα στην Μεσόγειο.

Πράγματι παραπλανητικές προετοιμασίες στην Αίγυπτο και στην Λιβύη και πληροφορίες που έφταναν στα αυτιά των Γερμανών πρακτόρων επιδέξια διοχετευόμενες από τις μυστικές υπηρεσίες του Στρατηγείου του Καΐρου για να διασταυρώνονται, έδιναν την εντύπωση ότι χωρίς αμφιβολία προετοιμαζόταν απόβαση στην Κρήτη αρχές Ιουλίου 1943. Στην ίδια τη Μεγαλόνησο εξ’άλλου κυκλοφορούσαν φήμες προφανώς για να τις πληροφορηθεί η γερμανική αντικατασκοπία, ότι μεγάλη συμμαχική αρμάδα και τρεις χιλιάδες αεροπλάνα θα επιχειρούσαν την κατάληψή της.

Δ’

Για να δώσει μεγαλύτερη αληθοφάνεια στις φήμες αυτές ενόψει της συμμαχικής απόβασης στην Σικελία και να παραπλανήσει εξ’ολοκλήρου τον εχθρό για τον πραγματικό του αντικειμενικό σκοπό, το Σ.Σ.Μ.Α. σχεδίασε την μυστική επιχείρηση σαμποτάζ με την κρυπτογραφική ονομασία ΑΛΜΠΟΥΜΕΝ, που μεταφράζεται “ το ασπράδι του αυγού”. Η επιχείρηση αυτή που διεξήχθηκε στην Κρήτη και στην Σαρδηνία θα βοηθούσε προφανώς τους συμμάχους να καθαρίσουν το αυγό και να πάρουν το “ασπράδι “ - την Σικελία. Ο κρόκος - η Ιταλία - θα ήταν έτσι έτοιμος για χτύπημα και παρασκευή ομελέτας.

Στις 5 Ιουλίου το βράδυ οι σαμποτέρ πέτυχαν τους στόχους στην Κρήτη με την βοήθεια των αντρών της Αντίστασης. Η προπαρασκευή είχε γίνει από τον αρχηγό της συμμαχικής μυστικής αποστολής στην Κρήτη, αντ/χη Τομ Ταμπάμπιν και τον υπαρχηγό της Πάτρικ – Λη – Φέρμορ .

Στην περιοχή Ηρακλείου στόχος ήταν πάλι το αεροδρόμιο όπως και πριν ένα χρόνο. Τώρα όμως δεν υπήρχαν εκεί παρά μόνο ελάχιστα αναγνωριστικά και μεταγωγικά. Έτσι ο επικεφαλής της ομάδας Κένεθ Λάμπουμπι έστρεψε την προσοχή του στις μεγάλες αποθήκες καυσίμων στα Πεζά και τις ανατίναξε. Η αεροπορική βενζίνη που έγινε παρανάλωμα του πυρός ήταν περίπου 200.000 λίτρα.

Τα περισσότερα αεροπλάνα από το σμήνος των στούκας και μερικά από το σμήνος των μαχητικών που δρούσαν τότε από την Κρήτη βρισκόταν εκείνο το βράδυ προσγειωμένα στο αεροδρόμιο του Καστελλίου Πεδιάδας. Αλλά τα αεροπλάνα τα φρουρούσαν ανά τρεις σκοποί, ύστερα από την συμφορά που είχαν πάθει οι Γερμανοί στο ίδιο αεροδρόμιο τον Ιούνιο του 1942 από άλλη ομάδα κομάντος. Οργισμένος τότε ο Γκαίριγκ για τις δεκάδες των αεροπλάνων και τις μεγάλες ποσότητες καυσίμων που καταστράφηκαν αντικατέστησε τον διοικητή του φρουρίου Κρήτης στρατηγό Αντρέ με τον στρατηγό Μπρούνο Μπρόγιερ που ήταν μέχρι τότε διοικητής Ηρακλείου, με την κατηγορία ότι δεν είχε λάβει τα επιβαλλόμενα μέτρα ασφαλείας.

Παρά τα μέτρα όμως ασφαλείας που είχαν ληφθεί, ο ατρόμητος Δανός σαμποτέρ ¶ντερς Λάσσεν κατόρθωσε με ευφυέστατο τέχνασμα να παρασύρει την φρουρά σε μάχη προς την αντίθετη πλευρά του αεροδρομίου, ενώ οι δυο άντρες της ομάδας του που είχαν μπεί από την πλευρά που βρισκόταν τα στούκας, τοποθέτησαν τις βόμβες τους και κατάστρεψαν τα περισσότερα.

Κατά την αποχώρησή τους υπονόμευσαν και μια μεγάλη αποθήκη βενζίνης που ανατινάχτηκε και οι φλόγες της φώτισαν σαν να ήταν μέρα την κωμόπολη του Καστελλίου.

Οι σαμποτέρ δεν είχαν καμιά απώλεια και διέφυγαν προς τα νότια παράλια των Αστερουσίων απ’όπου θα τους παραλάμβαναν από προκαθορισμένο σημείο ειδικό σκάφος. Ισχυρές όμως περίπολοι του εχθρού είχαν κινηθεί προς όλα τα ύποπτα σημεία των νοτίων ακτών και παρά την προσεχτική και κατά μικρές ομάδες αποχώρηση των σαμποτέρ και των βοηθών τους, δεν αποφύγανε την συμπλοκή. Το απόγευμα λίγες ώρες πριν από την νύχτα της αναχώρησής τους σκοτώθηκε σε συμπλοκή ο υπολοχαγός Λάμπουμπι και ο σύνδεσμος της Αντίστασης - ένα ατρόμητο παλικάρι από το χωριό Πλάτανος Ρεθύμνου - ο Γιάννης ο Εφταμηνιτάκης. Από τους Γερμανούς σκοτώθηκε ένας, τραυματίστηκαν αρκετοί, δύο πιάστηκαν αιχμάλωτοι και οι υπόλοιποι τράπηκαν σε φυγή.

Ε’

Το ειδικό σκάφος Μ.L. 361 με κυβερνήτη τον υποπλοίαρχο Ρόμπερτ Γιανγκ πλησίασε την νύχτα της 10ης Ιουλίου 1943 κοντά στην ακτή Τσούτσουρο και οι σαμποτέρ με τους αιχμαλώτους, τους συνοδούς τους και τον αντ/χη Ταμπάμπιν απέπλευσαν για την Μάρσα Ματρούχ.

Από το πρωί της ίδιας μέρας είχε πραγματοποιηθεί η μεγάλη απόβαση των Αγγλοαμερικανών στην Σικελία, που είχε ως αποτέλεσμα την ανατροπή του Μουσολίνι στις 25-7-1943, την σύλληψη και φυλάκισή του και την ανάληψη της πρωθυπουργίας από τον στρατάρχη Μπαντόλιο, ο οποίος συνθηκολόγησε με τους συμμάχους στις 8-9-1943. Όπως αποδεικνύεται από τα επίσημα κείμενα ο εχθρός αιφνιδιάστηκε. Ειδικά ο Χίτλερ, όταν του ανήγγειλαν την απόβαση των συμμάχων στην Σικελία δεν ήθελε να πιστέψει τις πρώτες πληροφορίες γιατί είχε παραπλανηθεί τελείως από τις κινήσεις και τα σαμποτάζ στην Κρήτη και την Σαρδηνία.



(Αύριο η συνέχεια)

Προσοχή! Αυτό το άρθρο έχει συνέχειες ...
Παρακαλώ χρησιμοποιείστε τα παρακάτω links για να τις διαβάσετε.

Β' σαμποτάζ Αεροδρομίου Καστελίου: 4-5 Ιουλίου 1943
Μέρος 14ο
Μέρος 13ο
Μέρος 12ο
Μέρος 11ο
Μέρος 10ο
Μέρος 9ο
Μέρος 8ο
Μέρος 7ο
Μέρος 6ο
Μέρος 5ο
Μέρος 4ο
Μέρος 3ο
Μέρος 2ο
Μέρος 15ο




Στατιστικά ¶ρθρου
Αρθογράφος:
Πατρίς

Ημερομηνία δημοσίευσης:
1/7/2003

Εκτύπωσε ¶ρθρου
Εκτύπωση ¶ρθρου

Αποστολή με email
Αποστολή με email

Προσθήκη στα bookmarks
Προσθήκη στ' Αγαπημένα

ΕλαχιστοποίησηΑναζήτηση
Αναζήτηση στις ειδήσεις του patris.gr


Πνευματικά Δικαιώματα 1998 - 2002 © Εκδόσεις Α. Μυκωνιάτη Α.Ε.Αναφορά Προβλήματος | Όροι Χρήσης | Επικοινωνία | Ταυτότητα
Developed by WISE Advanced Solutions