Pεπορτάζ Kορίνα Kαφετζοπούλου

Υποχρεωτική είναι η παρουσία ναυαγοσωστών από την 1η Ιουνίου μέχρι και τον Αύγουστο σε όλες τις πολυσύχναστες παραλίες της χώρας και σε δεκάδες του Νομού Ηρακλείου.

Την ευθύνη για την πρόσληψη τους έχουν όσοι εκμεταλλεύονται λουτρικές εγκαταστάσεις όπως Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης, ξενοδοχειακές μονάδες, κατασκηνώσεις κλπ.

Σύμφωνα με τον προϊστάμενο της Λιμενικής Αστυνομίας ανθυποπλοίαρχο Δημήτρη Κανάκη, η παρουσία των ναυαγοσωστών είναι επιβεβλημένη με προεδρικό διάταγμα του 2000 και έχει αποδειχθεί πολλές φορές σωτήρια αφού παρουσιάζεται μείωση των περιστατικών των πνιγμών. Ωστόσο ιδιαίτερα στις νεαρές ηλικίες οι πνιγμοί είναι η δεύτερη αιτία θανάτου μετά τα τροχαία σύμφωνα και με τα στοιχεία του Κέντρου Έρευνας και Πρόληψης Παιδικών Ατυχημάτων (ΚΕΠΠΑ).

Η Ελλάδα αν και χώρα με ναυτική παράδοση άργησε πολύ να προστατέψει τους λουόμενους με θλιβερό αποτέλεσμα πολύ άνθρωποι να έχουν χάσει τη ζωή τους κολυμπώντας. Το πρόσφατο προεδρικό διάταγμα του 2000 που καθιστά υποχρεωτική την παρουσία ναυαγοσωστών δεν λύνει όλα τα προβλήματα ενώ διαπιστώνονται και πολλά κενά.

Σύμφωνα με το νόμο η παρουσία ναυαγοσωστών είναι υποχρεωτική σε πολυσύχναστες παραλίες και πισίνες.

Ως πολυσύχναστη παραλία ορίζεται αυτή που φιλοξενεί σε ακτίνα 1000 μέτρων 500 λουόμενους. Ναυαγοσώστες θα πρέπει να υπάρχουν ανά 300 μέτρα παραλιακής ζώνης σε κάθε παραλία που εκμισθώνεται ή παραχωρείται από το Δημόσιο σε Δήμους και Κοινότητες, κατασκηνώσεις, ξενοδοχεία κ.λπ., προκειμένου να χρησιμοποιηθούν για αναψυχή ή να υπάρξει εκμετάλλευσή τους με τη δημιουργία αναψυκτηρίων, την εγκατάσταση καθισμάτων, ομπρελών κ.ά.

Σε αυτές τις παραλίες θα πρέπει υποχρεωτικά να υπάρχουν ναυαγοσώστες, ανεξάρτητα εάν οι λουόμενοι πληρώνουν εισιτήριο για την είσοδό τους στην πλαζ ή όχι από τις 10.30 το πρωί μέχρι τις 5.30 το απόγευμα. Η παρουσία ναυαγοσώστη μπορεί να ζητηθεί και σε παραλίες με επικίνδυνα ρεύματα όπου έχουν σημειωθεί πολλά ατυχήματα.

Σύμφωνα με τον προϊστάμενο της Λιμενικής Αστυνομίας του Ηρακλείου οι περισσότεροι δήμοι οι οποίοι είναι τουριστικοί έχουν πλέον συμμορφωθεί με αυτό το διάταγμα και τοποθετούν ναυαγοσώστες στις παραλίες που εκμισθώνουν.

Τα πράγματα είναι πολύ καλύτερα εκεί που υπάρχουν ξενοδοχεία καθώς πέρα από το ναυαγοσώστη του δήμου προσλαμβάνουν και αυτοί το αναγκαίο προσωπικό.

Όμως η πράξη έχει αποδείξει ότι το προεδρικό διάταγμα δεν καλύπτει όλες τις περιπτώσεις. Π.χ. πολλοί θέτουν θέμα παράτασης του ωραρίου των ναυαγοσωστών αφού κολυμβητές υπάρχουν μέχρι αργά το απόγευμα.

Ο κ. Κανάκης τόνισε ότι ο νόμος υποχρεώνει να υπάρχει ένας ναυαγοσώστης στις παραλίες σε ακτίνα 600 μέτρων, αυτό όμως δεν σημαίνει όμως ότι επαρκεί κιόλας.



Χωρίς την παρουσία ναυαγοσώστη οι παραλίες του Νότου



Εκτός από τις παραλίες των Μαλίων, της Χερσονήσου, των Γουβών, του Ηρακλείου του Γαζίου κλπ υπάρχουν όμως και οι παραλίες στους δήμους του Nότου και εκεί υπάρχει για πολλούς λόγους αδυναμία εφαρμογής του νόμου.

Σύμφωνα με πρόσφατη απόφαση του Κεντρικού Λιμεναρχείου επιβεβλημένη είναι η παρουσία ναυαγοσώστη καθώς αρκετές παραλίες θεωρούνται πολυσύχναστες στους Δήμους Αρκαλοχωρίου, Αστερουσίων, Κόφινα, Μοιρών, Γόρτυνας και Βιάννου όμως τα οικονομικά των δήμων δεν επιτρέπουν την πρόσληψη τους.

«Το πρόβλημα είναι γνωστό και προσπαθούμε να βρούμε λύση με άλλους τρόπους» είπε ο κ. Κανάκης τονίζοντας ότι το πρόβλημα είναι και πρακτικό αφού αυτές οι παραλίες συγκεντρώνουν λουόμενους κυρίως το Σαββατοκύριακο.

«Βρισκόμαστε σε επαφή με τους δήμους και ζητάμε την παρουσία ανθρώπων που έχουν έστω και στοιχειώδεις γνώσεις για να βοηθήσουν αν χρειαστεί σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης».

Όμως αυτό είναι ένα ζήτημα που δεν μπορεί να προσπεραστεί εύκολα καθώς οι πνιγμοί συμβαίνουν συνήθως σε παραλίες που δεν είναι πολυσύχναστες.

Όπως σημείωσε ο ίδιος παρά τα προβλήματα που υπάρχουν από το 2000 και μετά παρουσιάζεται μείωση των πνιγμών στην Κρήτη και αυτό οφείλεται στους ναυαγοσώστες.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του Kεντρικού Λιμεναρχείου, το 2000 σημειώθηκαν 7 πνιγμοί, το 2001 6, 2002 1, το 2003 6 και το 2004 3 και οι περισσότεροι οφείλονται σε παθολογικά αίτια.

Πριν μερικά χρόνια οι πνιγμοί ήταν περισσότεροι. Υπήρχε χρονιά που στο Ηράκλειο ένα καλοκαίρι πνίγηκαν 30 άνθρωποι!



Φρικτός απολογισμός



Στην Ελλάδα κατά μέσο όρο πνίγονται 295 άνθρωποι ετησίως. Για την εικοσαετία 1980-1999 ο απολογισμός ήταν 5.704.

Σύμφωνα με στοιχεία του Κέντρου Έρευνας και Πρόληψης Παιδικών Ατυχημάτων (ΚΕΠΠΑ):

Τα αγόρια κινδυνεύουν περισσότερο, ειδικά κατά την περίοδο της εφηβείας.

Η στατιστική των πνιγμών κατά την εικοσαετία 1980-1999 είναι αποκαλυπτική: Από τα 666 παιδιά, το 84% ήταν αγόρια, ενώ το 45% ήταν ηλικίας 15-19 ετών. Οι ειδικοί αποδίδουν αυτή την τάση στην επικίνδυνη συμπεριφορά των εφήβων και στο αυξημένο ενδιαφέρον τους για θαλάσσια σπορ, ενδεχομένως και στην κατανάλωση αλκοόλ.

Η Ελλάδα κατέχει το δεύτερο αρνητικό ρεκόρ πνιγμών σε όλο τον κόσμο μετά την Ιαπωνία: αντιστοιχούν 2,36 θάνατοι ανά 10.000 κατοίκους. Κατά μέσον όρο, κάθε χρόνο πνίγονται 250 κολυμβητές, κυρίως άνδρες, παιδιά και ηλικιωμένοι. Μεταξύ αυτών που πνίγονται, το 75% (με χρονιά ρεκόρ το 1993, που έφτασαν το 80%) είναι άνδρες. Η... διάκριση υπέρ των γυναικών αποδίδεται, κυρίως, στο γεγονός ότι οι άνδρες είναι περισσότερο επιρρεπείς στις καρδιαγγειακές και νευρολογικές παθήσεις, καθώς και στη μεγάλη κατανάλωση φαγητού και αλκοόλ. Πιο ευαίσθητες είναι οι ηλικίες άνω των 50 ετών. Σε ποσοστό κατά μέσον όρο 70% πνίγονται περισσότερα άτομα άνω των 50 ετών, και κυρίως μεταξύ 71-80 ετών, με δεύτερο κρίσιμο διάστημα αυτό των ηλικιών μεταξύ 61-70.



Τα τραγικά λάθη



Υπερεκτίμηση των ικανοτήτων τους και άγνοια των κινδύνων έχουν τα Ελληνόπουλα στο θέμα της κολύμβησης. Σχεδόν όλα λένε πως ξέρουν να κολυμπούν και το 20% είναι πρόθυμο να κάνει τον δάσκαλο σε άλλα παιδιά. Ωστόσο, το 25% έχει κινδυνεύσει να πνιγεί την ώρα που κολυμπάει, το 20% θα επιδιώξει να πιάσει την μπάλα που έχει παρασύρει ο αέρας στα βαθειά, το 20% θα φάει ένα σάντουιτς πριν από το μπάνιο και το 40% θα μπουν στη θάλασσα έπειτα από πρόσκληση των φίλων τους, ακόμα και αν έχουν φάει ή είναι κουρασμένα. Αυτά είναι τα βασικά συμπεράσματα μελέτης που εκπόνησε σε 300 παιδιά, ηλικίας 4 έως 10 ετών, το Κέντρο Έρευνας και Πρόληψης Παιδικών Ατυχημάτων (ΚΕΠΠΑ). Σύμφωνα με τη μελέτη, το 20% των παιδιών ηλικίας έως 7 ετών και το 50% των παιδιών του Δημοτικού δεν κολυμπούν με την επίβλεψη ενός ενηλίκου, αλλά μόνα τους, με τα αδέλφια ή τους φίλους τους.

Ο κ. Κανάκης τόνισε ότι οι λουόμενοι πρέπει να συμμορφώνονται στις υποδείξεις των ναυαγοσωστών και να μην κάνουν υπερεκτίμηση των ικανοτήτων τους.

Αυξημένη ζήτηση ναυαγοσωστών

Όπως είναι αναμενόμενο τέτοια εποχή η ζήτηση των ναυαγοσωστών είναι ιδιαίτερα αυξημένη. Από το 2000 και μετά το Λιμεναρχείο έχει εκδώσει 120 άδειες ναυαγοσωστών ενώ ετησίως μόνο στους δήμους εργάζονται 65 άνθρωποι.

Στο Ηράκλειο οι σχολές που υπάρχουν είναι δύο.