Του Δημήτρη Δακανάλη*

Νοημοσύνη ονομάζομε την ικανότητα του ανθρώπου να αντιλαμβάνεται τις διάφορες καταστάσεις και με κριτική επεξεργασία των δεδομένων να προσαρμόζει την άποψη του θετικά ή αρνητικά πάνω στα γεγονότα.

Η νοημοσύνη υπηρετείται από το σύνολο των γνωστικών ικανοτήτων, που διαθέτει το κάθε άτομο και αναλόγως του βαθμού ανάπτυξης τους προσδιορίζεται ο βαθμός εξυπνάδας του κάθε ατόμου το λεγόμενο IQ.

Οι πιο σημαντικές γνωστικές λειτουργίες, που διαθέτει κάθε άτομο , είναι η μνήμη, η φαντασία , η προσοχή, η εμπειρία, ο συνειρμός , και γενικότερα η ικανότητα να κρίνει και να συγκρίνει τις καταστάσεις και τα γεγονότα για την εξαγωγή των συλλογισμών του και να απορρίπτει ή να τα αποδέχεται αναλόγως της υποκειμενικής γνώμης του.

Η ταχύτητα της ικανότητας, που διαθέτει το άτομο για την τελική επεξεργασία όλων αυτών των πληροφοριών για να προκύψει σωστό συμπέρασμα συλλογισμού, καθορίζει και την αγχίνοια του, όπως π.χ τον χρόνο που χρειάζεται ο σκακιστής για να σκεφτεί τη σωστή κίνηση.

Η αγχίνοια είναι έννοια που ο Αριστοτέλης της έδιδε μεγάλη σημασία, όταν δίδασκε τη στρατηγική σκέψη στον Μέγα Αλέξανδρο, τον μεγαλύτερο στρατηλάτη του πλανήτη, για να λαμβάνει δύσκολες αποφάσεις σε ελάχιστο χρόνο.

Όταν τα άτομα μιας κοινωνίας σχηματίζουν μια γνώμη σπανίως είναι διατεθειμένα να κάνουν χρήση της δικής τους νοημοσύνης, χρησιμοποιώντας τα δικά τους γνωστικά δεδομένα με τη δική τους νοημοσύνη, για να καταλήξουν στην εξαγωγή των δικών τους συμπερασμάτων.

Η ικανότητα αυτή εξαρτάται από τηννοημοσύνη και τη γενική παιδεία τους, συνήθως όμως ακολουθούν χωρίς κόπο και ρίσκο την ήδη διαμορφωμένη γνώμη των άλλων και πολύ πιο εύκολα τη γνώμη της πλειοψηφίας, η οποία τους προσφέρεται ακόπως και ποικιλοτρόπως .

Η γνώμη των άλλων επηρεάζει πάντα τη σκέψη τους όσο και τις πράξεις τουςκαι μιμούνται τα πρόβατα που ακολουθούν τον αρχηγό του κοπαδιού όπου τα οδηγήσει.

Θα προτιμούσαν να τον ακολουθήσουν στην καταστροφή, παρά να σκεφτούν από μόνοι τους τι πρέπει να κάνουν.

Η επικρατούσα γνώμη των πολλών, η κοινώς αποδεκτή όπως λέμε, είναι γνώμη δύο τριών ατόμων που με την λειτουργία της μίμησης οδηγεί το κοπάδι στην υποδεικνύουσα άποψη.

Ανάλογη χειραγώγηση γίνεται στην πολιτική με τις δημοσκοπήσεις, τις κατευθυνόμενες πληροφορίες και στην αγορά για την ανάλογη προπαγάνδα στην κατανάλωση των διαφημιζόμενων αγαθών.

Επομένως από τα παραπάνω γίνεται αντιληπτό, πόση δύναμη διαθέτουν και τα ΜΜΕ για να πολλαπλασιάσουν μια γνώμη δύο έως τριών ανθρώπων και να την παρουσιάσουν σαν επικρατούσα άποψη της πλειοψηφίας, αφού τα άτομα με τον μιμητισμό τους είναι έτοιμα να την ακολουθήσουν.

Σ’ αυτήν την επίπλαστη πια και κοινώς αποδεχτή διαμορφωμένη άποψη είναι πάρα πολύ δύσκολο να αντιπαρατάξει οποιοδήποτε άτομο τη δική του άποψη όσο λογική κι αν είναι, πρώτο, γιατί θα θεωρήσει πως ματαιοπονεί και δεύτερο, μήπως θεωρηθεί αιρετικός και ιδιόρρυθμος από το σύνολο των ατόμων της επίπλαστης πλειοψηφίας.

Το συμπέρασμα από τα παραπάνω είναι πως η νοημοσύνη και η κοινή γνώμη είναι νοημοσύνη και γνώμη δύο ή τριών ατόμων, που με τους τρόπους που αναφέραμε, γίνεται γνώμη των πολλών, όταν τα άτομα της κοινωνίας δεν χρησιμοποιούν τη νοημοσύνη τους για τον σχηματισμό της.

* Ο Δημήτρης Δακανάλης είναι ιατρός παθολόγος