Του Στεφανου Ανδριάνη*

Η τιμή του χύμα ελαιόλαδου ξεκίνησε να κατρακυλά κυρίως αφʼ ότου οι τιμές του κατέληξε να διαμορφώνονται από μονοπώλια, με πρωταγωνιστή τον ισπανικό όμιλο SOS CUETARA SA. (Μητρική της Grupo SOS).

Ο εν λόγω όμιλος ελέγχει από το 2005 σημαντικές εταιρείες, ακόμη και της Ιταλίας, του τομέα ελαιολάδου και έχει θέσει στόχο να εξασφαλίσει φτηνή και σταθερή ποσότητας παραγωγής με ιδιόκτητα ελαιοτριβεία και τεράστιες ελαιοφυτείες σε χώρες της Μεσογείου.

Όπως ισχυρίζεται η εταιρεία, το όφελος που επιδιώκει δεν αφορά μόνο στην ίδια, αλλά στο σύνολο του ελαιοκομικού τομέα, γιατί -όπως λέει- θα προωθήσει την ανάπτυξη της παγκόσμιας κατανάλωσης ελαιολάδου (πρόγραμμα ʽʼProject Earth”).

Η Ιταλία αξιολόγησε έγκαιρα τα προβλήματα από αυτή την εξέλιξη και από πέρυσι άρχισε να παίρνει μέτρα για την προστασία του ελαιολάδου παραγωγής της.

Στην Κρήτη, ως πρώτη αντίδραση, ο Σύνδεσμος Ελαιοκομικών Δήμων Κρήτης (ΣΕΔΗΚ) επανακίνησε στο Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων το αίτημα να χαρακτηριστεί το κρητικό λάδι από την Ε.Ε., ως ʽʼΕλαιόλαδο Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης (ΠΟΠ) Κρήτηʼʼ, θέμα που ʽʼσέρνεταιʼʼ τώρα και χρόνια στο υπουργείο.

Δεν πρόλαβε ο ΣΕΔΗΚ να ξεκινήσει την προσπάθεια και έξη συνεταιριστικές και ιδιωτικές επιχειρήσεις ελαιολάδου της Κρήτης κατέθεσαν ένσταση, η οποία και ακινητοποίησε –ελπίζουμε δεν παρέλυσε- την προώθηση του φακέλου στην Ε.Ε., από το υπουργείο.

Δεν χρειάζεται ιδιαίτερη ανάλυση για να κατανοήσει και ο τελευταίος ελαιοπαραγωγός ότι δεν έχει κανένα μέλλον, αν δεν πιστοποιηθεί από την Ε.Ε. η ιδιαίτερη ποιότητα του κρητικού ελαιολάδου και αν δεν παραχωρηθεί η ʽʼεμπορική ταμπέλαʼʼ ʽʼΠΟΠ Κρήτηʼʼ. Και ακόμη χειρότερα αν δεν ξεκινήσει παράλληλα η δύσκολη εκστρατεία να οργανωθεί η εμπορία του με τυποποιημένη μορφή και να απλωθεί περισσότερο στη διεθνή αγορά

Για εκείνους που αντιδρούν, άποψη μου είναι ότι το μαζικό άνοιγμα στη διεθνή αγορά του συσκευασμένου ελαιόλαδου δεν μπορεί να στηριχτεί στους ελάχιστους συνεταιρισμούς και ιδιώτες που εμπορεύονται μέχρι σήμερα τα αναγνωρισμένα ελαιόλαδα ΠΟΠ μερικών μικροπεριοχών της Κρήτης. Επίσης είναι λογικό να θεωρήσουμε, ότι εξάντλησαν δέκα χρόνια τώρα, τις όποιες δυνατότητές είχαν να προωθήσουν περισσότερο τυποποιημένο ελαιόλαδο στη διεθνή αγορά, με τις δικές τους ʽʼετικέτεςʼʼ.

Από την άλλη πλευρά είναι αναμενόμενο ότι θα αυξηθούν οι εξαγωγές με την ʽʼετικέτα-ομπρέλλαʼʼ ʽʼΠΟΠ Κρήτηʼʼ, (το όνομα Κρήτη έχει το μεγάλο πλεονέκτημα ότι είναι παγκόσμια γνωστό), πράγμα που θα ανοίξει περισσότερες ευκαιρίες και για τις ίδιους.

Ο στόχος να υποστηριχτεί η μαζική είσοδος του κρητικού ελαιολάδου στη διεθνή αγορά δεν είναι εύκολος, αλλά είναι μονόδρομος. Και θα γίνει ακόμη πιο δύσκολος, ακόμη και αν αναγνωριστεί το ʽʼΠΟΠ Κρήτηʼʼ αν μπλέξουμε στη συνηθισμένη κακομοιριά των μικροοικονομίστικων και τοπικίστικων ανταγωνισμών, που ήδη παρουσιάστηκαν.

Έχοντας ξεκινήσει αυτό το μεγάλο στόχο ο ΣΕΔΗΚ, είναι χρήσιμο να σημειώσουμε ότι στην Ιταλία η δυναμική των ελαιόλαδων ΠΟΠ, παρά τις προσωρινές δυσκολίες, είναι συνεχώς ανερχόμενη και μπορούμε να αντλήσουμε χρήσιμα συμπεράσματα από την εικόνα τους.

Ένα αντιπροσωπευτικό παράδειγμα ισορροπίας ανάμεσα στο συνολικό όγκο παραγωγής και στον αντίστοιχο αριθμό των χαρακτηρισμένων ως ʽʼελαιολάδο ΠΟΠʼʼ είναι -κατά τη γνώμη μου- η Απουλία, (μεγαλύτερη ελαιοπαραγωγός περιφέρεια της Ιταλίας), με στοιχεία όπως στον πίνακα.



Τι κάνει η Κρήτη;



Η περιφέρεια Κρήτης παράγει μέχρι 100.000 τόνους ελαιόλαδο ετησίως σημαντικό μέρος του οποίου μπορεί να πιστοποιηθεί ως ΠΟΠ.

Από το 1996 έχουν αναγνωριστεί …οκτώ! ελαιόλαδα ΠΟΠ διάφορων μικροπεριοχών της Κρήτης.

(Η Απουλία με 4 εκατ. κατοίκους και 250.000 τόνους παραγωγή, έχει μόνο τέσσερα ΠΟΠ, προφανώς για να έχουν μεγαλύτερη δυναμική )

Αλλά ούτε και τα οκτώ δικά μας είναι όλα αξιοποιημένα και από τα αξιοποιημένα, η τυποποίηση και εμπορία είναι σε περιορισμένες σχετικά ποσότητες.

Ο στόχος να εξασφαλιστεί η κύρια ονομασία Ελαιόλαδο ʽʼΠΟΠ Κρήτηʼʼ, πρέπει να επιδιωχθεί ανυποχώρητα. Σημείωση: Το ʽʼΠΟΠ Κρήτηʼʼ δεν αποκλείει να συνοδεύεται και με εγκεκριμένες συμπληρωματικές γεωγραφικές ενδείξεις, από όλους τους παλαιούς ή νέους, συνεταιριστικούς ή ιδιωτικούς τυποποιητές.

Σε αντίθετη περίπτωση η μεγάλη παραγωγή του νησιού θα συνεχίσει να έχει μίζερη τύχη και οι περισσότερες από τις εταιρίες τυποποίησης που σήμερα αντιδρούν, δεν θα αποφύγουν το επίπεδο του ʽʼμικρομάγαζουʼʼ στο αυριανό διεθνή καταμερισμό εμπορίας.

Ο στόχος βρίσκεται στην άκρη ενός ανώμαλου, δύσβατου και μακρινού δρόμου που μακραίνει ακόμη περισσότερο με τη σημερινή οικονομική κρίση.

Δεν έχουμε όμως άλλη επιλογή από το να τον τρέξουμε.

Ένας δρόμος, που πρέπει να συντρέξουν: κυβέρνηση, φορείς και παραγωγοί.

Το ξεκίνημα έγινε από τον ΣΕΔΗΚ. Τώρα η σκυτάλη περνά στους άλλους φορείς της Κρήτης (υπηρεσίες Περιφέρειας, νομαρχίες κλπ) και στους παραγωγούς. Πρώτος στόχος να διεκδικήσουμε και να απαιτήσουμε από το υπουργείο να βγάλει και να τρέξει το φάκελο ʽʼΠΟΠ Κρήτη", που έχει για ….4ο χρόνο κλειδωμένο στα συρτάρια του.



Η ετικέτα από την Ε.Ε,

- Ελαιόλαδο ʽʼΠΟΠ Κρήτηʼʼ- , η τυποποίησή του ʽʼστο μπουκάλιʼʼ και η αύξηση της εμπορίας του διεθνώς, είναι τα κύρια μέσα που μπορούν να σταματήσουν το κατρακύλισμα του εισοδήμα-τος του ελαιοπαραγωγού.

Χωρίς αυτά, οι περισσότερες από τις σημερινές μονάδες τυποποίησης οι οποίες αντιδρούν στη κύρια ονομασία ʽʼΠΟΠ Κρήτηʼʼ, δεν θα αποφύγουν να καταταχθούν στον αυριανό διεθνή καταμερισμό εμπορίας, στην κατηγορία του ʽʼμικρομάγαζουʼʼ.

Η κύρια ονομασία

-Ελαιόλαδο ʽʼΠΟΠ Κρήτηʼʼ στην ετικέτα του μπουκαλιού, εξασφαλίζει για το προϊόν διεθνώς, ασύγκριτα ισχυρότερη προβολή και εμπορία απʼ ότι το σκέτο ʽʼΠΟΠ …..Θοδωρούʼʼ, ή ʽʼΠΟΠ ….Παξιμάδαʼʼ



* Ο Στέφ. Ανδριάνης είναι αντιστράτηγος ε.α , πολιτικός μηχανικός, επί κεφαλής της αντιπολίτευσης στο δήμο Μουσούρων και μέλος του Εποπτ. Συμβουλίου της Τ.Ε.Δ.Κ ν. Χανίων.