Του Δημ. Σουλιωτάκη*

Πριν από λίγες μέρες η κυβέρνηση αποφάσισε να παραδώσει τη διαχείριση των απορριμμάτων της Αττικής, στο ιδιωτικό κεφάλαιο, μέσω των Συμπράξεων Δημοσίου και Ιδιωτικού Τομέα (ΣΔΙΤ), ενώ παράλληλα του παρέχει τη δυνατότητα να χρησιμοποιήσει την καρκινογόνα καύση.

Σύμφωνα με την απόφαση, ξεκινούν άμεσα οι διαδικασίες για την κατασκευή τεσσάρων μονάδων επεξεργασίας σύμμεικτων αστικών στερεών αποβλήτων, δύο στη Φυλή και από μία στο Γραμματικό και την Κερατέα.(Ι)

Η απόφαση αυτή έρχεται σαν συνέχεια άλλων αποφάσεων σύμφωνα με τις οποίες ανατίθεται σε ιδιώτες:

• Το δίκτυο αποχέτευσης και η Μονάδα Επεξεργασίας Λυμάτων στο Δήμο Ραφήνας Αττικής και

• Το ολοκληρωμένο Σύστημα Διαχείρισης Απορριμμάτων της Δυτικής Μακεδονίας.

Ανάλογη ομόφωνη απόφαση είχε πάρει και το Περιφερειακό Συμβούλιο Κρήτης για την λεγόμενη «ενεργειακή αξιοποίηση» των απορριμμάτων, και την ανάθεση στο Πολυτεχνείο Κρήτης της μελέτης επιλογής του χώρου.(ΙΙ)

Αυτές οι αποφάσεις ανατρέπουν τους όποιους περιφερειακούς σχεδιασμούς, φέρνουν στο προσκήνιο την καύση, ενώ σημαίνει ακόμη μεγαλύτερα χαράτσια για τη λαϊκή οικογένεια, αφού με την οδηγία της Ε.Ε. ο «ρυπαίνων πληρώνει» θα υποχρεωθεί να πληρώνει ακόμη πιο ακριβά ανταποδοτικά τέλη και βέβαια, σίγουρα κέρδη για ορισμένες μεγάλες επιχειρήσεις.

Η πίεση που ασκούσαν εδώ και χρόνια τα ξένα και ντόπια μονοπώλια να καθιερωθεί στην Ε.Ε. και στη χώρα μας η μέθοδος της καύσης των στερεών αποβλήτων, παρά τις σοβαρές επιπτώσεις που αυτή έχει, αρχίζει να υλοποιείται άμεσα.

Αποτέλεσμα της πίεσης είναι το «φιλοπεριβαλλοντικό» Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο με σχετική απόφαση του, αναθεώρησε την Κοινοτική Οδηγία-πλαίσιο για τα απόβλητα, αναβαθμίζοντας την καύση των σύμμεικτων στερεών αποβλήτων στην «εύηχη» μέθοδο της «ενεργειακής αξιοποίησης»! (ΙΙΙ)

Για την αναθεώρηση αυτή και τελικά ίσως την εφαρμογή της, έβαλαν πλάτη διαδοχικά οι κυβερνήσεις του ΠΑΣΟΚ και της ΝΔ την τελευταία 15ετία, αλλά και οι εκπρόσωποί τους στα όργανα της Τοπικής Αυτοδιοίκησης μαζί και με αυτούς του ΣΥΝ, που ακολουθώντας μια παρελκυστική τακτική, καθυστέρησαν την εφαρμογή τόσο του εθνικού, όσο και των περιφερειακών σχεδιασμών, που επιβεβαιώνεται και στην Κρήτη. (IV)

Οι εκ των υστέρων «διαφωνούντες» Δήμαρχοι Επισκοπής, Γουβών, και Καστελίου, σύρθηκαν σε αυτή τη στάση μετά από την λαϊκή κατακραυγή που ξεσηκώθηκε στους αντίστοιχους Δήμους. Αυτή είναι η αλήθεια.

Ποιο είναι το πρόβλημα στην Κρήτη:

Η διαχείριση των στερεών αποβλήτων στην Κρήτη, έχει αναλάβει ο Ενιαίος Σύνδεσμος Διαχείρισης Απορριμμάτων Κρήτης (ΕΣΔΑΚ) και βασίζεται στην ταφή, στους Χώρους Υγειονομικής Ταφής Απορριμμάτων (ΧΥΤΑ) και σε ανεξέλεγκτες χωματερές (ΧΑΤΑ)

Σ΄ αυτούς οδηγούνται περίπου 350.000 τόνοι απορριμμάτων ετησίως.

Αυτό από μόνο του αποτελεί ένα τεράστιο πρόβλημα, που αν σε αυτό προστεθούν οι μεγάλες ποσότητες Νοσοκομειακών και Υγειονομικών Αποβλήτων, Εργοστασίων, Χημικών και Φυτοφαρμάκων, γίνεται ακόμα και μεγαλύτερο και περίπλοκο.



Που πάνε σήμερα τα απορρίμματα;



Σήμερα λειτουργούν:

9 ΧΥΤΑ - Χώροι Υγειονομικής Ταφής Απορριμμάτων (στους Δήμους Καζαντζάκη, Χερσονήσου, Βιάννου, Αγ. Νικολάου, Σητείας, Αμαρίου, Σφακίων, Αρμένων, και Πελεκάνου),

2 ΚΔΑΥ - Κέντρα Διαλογής Ανακυκλώσιμων Υλικών - (1 στα Χανιά και 1 στο Ηράκλειο)

1 ΣΜΑ - Σταθμός Μεταφόρτωσης Απορριμμάτων (Ηράκλειο)

1 (ΕΜΑΚ) - Εγκατάσταση Μηχανικής Ανακύκλωσης και Κομποστοποίησης (Χανιά)

63 ΧΑΤΑ - Χώροι Ανεξέλεγκτης Ταφής Απορριμμάτων. (Χωματερές)

Σε όλους αυτούς τους χώρους το ποσοστό ασφαλούς διάθεσης των απορριμμάτων δεν ξεπερνά το 62%. Το υπόλοιπο 38% οδηγείτε είτε στις γνωστές χωματερές, είτε όπου βρει ο καθένας.

Από αυτά ανακυκλώνονται(;) μόλις 15.000 τόνοι απορριμμάτων ετησίως που αποτελούν μόλις το 6,1% της συνολικής «παραγωγής» της Κρήτης(V).

Τα στοιχεία βέβαια αμφισβητούνται γιατί όπως προκύπτει από τα στοιχεία που μελετήσαμε … «Η ποσότητα των απορριμμάτων, των γαλάζιων κάδων της ανακύκλωσης, που έχουν περισυλλεχθεί από τις 9/11/2006 έως τις 30/6/2008 ανέρχεται στους 12.371,47 τόνους. Η παραπάνω ποσότητα αναλύεται σε 638,49 τόνους για το 2006 σε 7.918,2 τόνους για το 2007 και σε 3.814,78 τόνους έως 30/6/2008 για το 2008».(VI) (σ.σ. υπολογίζεται ότι το 2008 θα ανακυκλωθούν περίπου 8.000 τόνοι). Τα στοιχεία εμάς μας λένε, ότι «καλύφθηκε» το 0% του στόχου για το 2005 και το 2008 θα καλυφθεί μόλις το 21,20% του στόχου σε σχέση με το 2005 και μόλις το 8,98% του στόχου σε σχέση με το 2011, και μόλις το 2,18% των συνολικών απορριμμάτων. Και είναι πολύ «λογικό» αφού αναμένουν την καύση που απαιτεί ΤΕΡΑΣΤΙΕΣ ποσότητες.

Να τονίσουμε εδώ ότι και αυτή ακόμα η ελάχιστη ανακύκλωση έχει ανατεθεί στους ιδιώτες.



ΠΕΣΔΑ - Κεντρική μονάδα επεξεργασίας στερεών αποβλήτων



Σύμφωνα με την απόφαση, «προβλέπεται η εγκατάσταση μιας κεντρικής μονάδας επεξεργασίας με στόχο την ενεργειακή αξιοποίηση των απορριμμάτων,(VII) (σ.σ. σε απλά Ελληνικά = καύση) μέσω της παραγωγής ενός δευτερογενούς καυσίμου το οποίο είναι εύκολα εμπορεύσιμο».(VIII) (σ.σ. εννοεί το καρκινογόνο βιομηχανικό καύσιμο RDF).

Στην Κρήτη εξάλλου το ενεργειακό ισοζύγιο είναι ελλειμματικό και οι ανάγκες σε ενέργεια συνεχώς αυξάνουν. Συνεπώς η συνεισφορά της κεντρικής μονάδας επεξεργασίας στο ενεργειακό ισοζύγιο είναι επιβεβλημένη. (άρα να το εμπόρευμα που θα πουλάει ο «επενδυτής»)

Η μονάδα επεξεργασίας, θα έπρεπε να ξεκινήσει τη λειτουργία της το έτος 2010. Όμως λόγω….« των προβλημάτων που προέκυψαν με την αδυναμία εξεύρεσης χώρου (σ.σ. εννοεί τις αντιδράσεις στο Λαράνι, Αγ. Βαρβάρα και Γάζι) αυτό δεν προβλέπετε να ξεκινήσει πριν από το 2011 - 12 και να λειτουργήσει νωρίτερα από το 2013 – 14».

Έτσι τώρα πια με λυμένα τα χέρια της η Τ.Α. στηριγμένη στις αποφάσεις της Ε.Ε., της Ν.Δ. και έχοντας την υποστήριξη του ΠΑΣΟΚ (IX), μεθοδεύεται να υλοποιηθεί το πλάνο που έχει προαποφασιστεί.



Τι σημαίνει «καύση»; (X)



• Βλάπτει σοβαρά το περιβάλλον και την υγεία, καθώς εκπέμπει καρκινογόνες διοξίνες, φουράνια και άλλες επικίνδυνες ουσίες, ενώ έχει σημαντική συμβολή στο φαινόμενο του θερμοκηπίου.

• Αποτελεί αντικίνητρο στο στόχο της μείωσης των παραγόμενων αποβλήτων και εχθρό της ανακύκλωσης χαρτιού, πλαστικού και ξύλου.

• Έχει εξαιρετικά υψηλό κόστος κατασκευής και λειτουργίας (μέχρι και τρεις φορές υψηλότερο) με το οποίο επιβαρύνονται απευθείας οι δημότες, δηλαδή οι εργαζόμενοι και οι αγρότες.

• Σύμφωνα με τη στρατηγική της Λισαβόνας και τους υποστηρικτές του Ευρωμονόδρομου, προϋποθέτει την πλήρη εξάρτηση από πολυεθνική εταιρεία κατασκευής και λειτουργίας της μονάδας, δηλαδή την ιδιωτικοποίηση. Γνώμονας λοιπόν το κέρδος και όχι οι λαϊκές ανάγκες.

Σοβαρότατο βέβαια παραμένει το πρόβλημα και με τις δεκάδες ανεξέλεγκτες χωματερές που εξακολουθούν να υπάρχουν.

Όπως προκύπτει από τις αποφάσεις του ΠΕΣΔΑ, από τις 63 χωματερές, ο ΕΣΔΑΚ έχει αναλάβει την αποκατάσταση των 38, ενώ προσπαθεί να εξασφαλίσει τη χρηματοδότηση για την αποκατάσταση άλλων 13. Τελικά θα απομείνουν ενεργοί 12 ΧΑΔΑ σε περιοχές που δεν εξυπηρετούνται με κανένα τρόπο, όπως οι Δήμοι Μεσαράς και Γαύδου.

Ακόμη όμως και με την πλήρη εφαρμογή του σχεδιασμού, η χώρα μας πολύ δύσκολα θα αποφύγει την επιβολή προστίμου από τις αρχές του 2009, που ανέρχεται σε 34.000 ευρώ ημερησίως για κάθε χωματερή που θα διατηρείται. Και βέβαια τα πρόστιμα αυτά θα κληθεί να πληρώσει και πάλι ο λαός.



• Πλαίσιο συσπείρωσης και πάλης:

Είναι πλέον φανερό ότι εδώ πλέον δεν χωράει κανένας εφησυχασμός. Οι συνθήκες επιβάλλουν την συσπείρωση και ανάπτυξη ενός ρωμαλέου διεκδικητικού κινήματος όπου:

1.- Αντιστέκεται αποφασιστικά σε κάθε μορφή ιδιωτικοποίηση, μέρους ή του συνόλου της διαχείρισης των απορριμμάτων, συμπεριλαμβανόμενης και της ανακύκλωσης.

2.- Είναι αντίθετο στην περιβαλλοντοκτόνα καύση των απορριμμάτων και με τις όποιες παραλλαγές της. (Καύση, πυρόλυση κ.λ.π)

3.- Υποστηρίζει την εφαρμογή μεθόδων και μέτρων μείωσης της ποσότητας και βλαπτικότητας των απορριμμάτων, διαλογή στην πηγή, ορθολογική συλλογή και μεταφορά τους με σταθμούς μεταφόρτωσης, μηχανική ανακύκλωση και κομποστοποίηση, και ασφαλή τελική διάθεσή τους σε Χώρους Υγειονομικής Ταφής Υπολειμμάτων (ΧΥΤΥ), όπου αυτές θα δενδροφυτεύονται μετά τον κορεσμό τους.

4.- Καταδικάζει την καθυστέρηση της αποκατάστασης των ανεξέλεγκτων χωματερών, που οδηγεί σε πρόχειρες λύσεις καταστροφικές για το περιβάλλον.

5.- Παλεύει για τη λήψη ουσιαστικών μέτρων βελτίωσης των όρων εργασίας των εργαζομένων στη διαχείριση των απορριμμάτων, την ένταξη τους στα Βαρέα και Ανθυγιεινά Επαγγέλματα και την ικανοποίηση των οικονομικών αιτημάτων τους.

6.- Διεκδικεί δίκαιη και χωροταξικά ορθολογική κατανομή των νέων μονάδων επεξεργασιών και τελικής διάθεσης, χωρίς να αποκλείονται μετά από μελέτη, και άλλοι χώροι. (π.χ. νήσος Ντία).

7.- Αξιώνει την κατασκευή και λειτουργία μονάδων επεξεργασίας και σταθμών μεταφόρτωσης, ταυτόχρονα με τους σύγχρονους ΧΥΤΑ και ΧΥΤΥ.

8.- Αγωνίζεται για τον περιορισμό των αντισταθμιστικών τελών στο αρχικό τους ύψος, του 1,5% των τακτικών εσόδων των ΟΤΑ, και παλεύει ώστε η κάλυψη των δαπανών για τη διαχείριση των απορριμμάτων να γίνεται από κρατικό προϋπολογισμό με παράλληλη κατάργηση ανταποδοτικών τελών που αποτελούν μια δεύτερη πρόσθετη φορολογία.

9.- Θα επισημαίνει διαρκώς ότι το πρόβλημα θα οξύνεται όσο δε λύνεται προς όφελος των λαϊκών συμφερόντων το ζήτημα ιδιοκτησίας και χρήσεων της γης και ιδιαίτερα των ορεινών όγκων και άρα θα παλεύει για την εθνικοποίηση τους.

Ο μόνος δρόμος για την προώθηση αυτών των φιλολαϊκών λύσεων είναι η ανυποχώρητη πάλη του λαού, που συνδέεται άρρηκτα με την πάλη για ριζικές αλλαγές σε κοινωνικό και πολιτικό επίπεδο, και οδηγεί αντικειμενικά σε σύγκρουση με τα μεγάλα ιδιωτικά συμφέροντα.

Οδηγεί στην ανάγκη δράσης του λαϊκού κινήματος, για αλλαγή του συσχετισμού των δυνάμεων σε όλα τα επίπεδα, στο εργατικό, στο συνδικαλιστικό, στην Τοπική Αυτοδιοίκηση και φυσικά στο επίπεδο της πολιτικής εξουσίας, και λαϊκής οικονομίας. Με μια κουβέντα για το Σοσιαλισμό.

Ηράκλειο 5 Αυγούστου 2008

*Ο Δημ. Σουλιωτάκης είναι

κάτοικος του Δήμου

Γουβών

Πηγές – Παραπομπές:

(1) Δηλώσεις του Υπουργού Εσωτερικών κ. Πρ. Παυλόπουλου στους δημοσιογράφους μετά τη συνεδρίαση της Κυβερνητικής Επιτροπής 22/07/2008

http://www.primeminister.gr/index.php?option=com_content&task=view&id=6406

(II) Απόφαση Περιφερειακού Συμβουλίου Κρήτης, για τον Περιφερειακό Σχεδιασμό Διαχείρισης Αποβλήτων (ΠΕΣΔΑΚ)

(III) Απόφαση Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου 17/06/08

Βλέπε:

http://www.europrl.europa.eu/sides/getDoc.do?publRef

και

http://www.europrl.europa.eu/scadplus/leg/el/lvd/121197.htm

(IV) Βλέπε την σχετική ομόφωνη απόφαση του Περιφερειακού Συμβουλίου, όσο και την ομιλία του Προέδρου του ΕΣΔΑΚ Δημάρχου Ηρακλείου κ. Γ. Κουράκη στις 9/06/2008. στο ξενοδοχείο Mövenpick (πρώην Candia Maris) και για την οποία δεν υπήρξε καμιά αντίδραση

(V) Στο ίδιο

(VI) Βλέπε σχετική εισήγηση της Δ/νσης Τεχνικής Υποστήριξης Καθαριότητας & Περιβάλλοντος του Δήμου Ηρακλείου

(VII) Στο ίδιο

(VIII) Πρόκειται το γνωστό καρκινογόνο καύσιμο RDF που χρησιμοποιείται συνήθως στην βαριά βιομηχανία και τσιμεντοβιομηχανία (Βλέπε www.oikologos.gr/News2005/0261.doc)

(IX) Βλέπε σχετικές επερωτήσεις στη Βουλή, των βουλευτών του ΠΑΣΟΚ, με Αριθμό Πρωτοκόλλου: 9350/31/03/2005 και 2232Β/25/04/2005

(X) Βλέπε το ίδιο με (viii)