Του Παναγ. Κατσίνα

- Μακάριοι έσονται οι καταχραστές της δημοκρατίας του σύμπαντος κόσμου των εξουσιών

- Μακάριοι έσονται οι λαθρέμποροι του πλούτου του σύμπαντος κόσμου των αγαθών.

(Γιάννης Κυριόπουλος, πανεπιστημιακός, εκδ. Γαβριηλίδης)

Από υπάρξεως νεοελληνικού κράτους και μέχρι τις μέρες μας, η εναλλαγή των κομμάτων στην εξουσία δεν είναι παρά αλλαγή των συνδαιτημόνων στο ίδιο τραπέζι. Εφαγαν αυτοί, τώρα θα φάμε κι εμείς. Ο πολύς Μακρυγιάννης μεγάλη φαγάνα ο ίδιος, λέει στην Πρώτη Εθνική Συνέλευση (Βουλή) του 1844. “Αν είναι να μείνουμε κι εμείς νηστικοί, ας πάει στο διάβολο η Ελευθερία. Εφαγαν αυτοί, ας φάμε κι εμείς τώρα” Από την Ελληνική Πολιτική Εγκυκλοπαίδεια) του Κων. Μ. Γράψα. Το 1821 που ξέσπασε η Επανάσταση ο Μακρυγιάννης ήταν 27 ετών και είχε ήδη μια μυθώδη περιουσία. Υπολογίζεται πως η περιουσία του πριν από την Επανάσταση, ήταν το ένα τρίτο του ποσού που πλήρωσε το Αγιον Ορος για να αγοράσει την ανεξαρτησία του από το Σουλτάνο Σελίμ Β’.

Τα χρήματα που πλήρωσε το Αγιο Ορος στον Σελίμ ανέρχονταν σ’ ένα σχεδόν μυθικό ποσό. Συνεπώς, το ένα τρίτο αυτού του ποσού, η περιουσία δηλαδή του Μακρυγιάννη, ήταν και αυτό κολοσσιαίο.

Αν μάλιστα πάρουμε υπ’ όψιν πως ο Μακρυγιάννης ήταν ιδιώτης, η σύγκριση της περιουσίας του με τα χρήματα που έδωσε το Αγιο Ορος στον Σελίμ, μας επιτρέπει να τον χαρακτηρίσουμε σαν τον πλουσιότερο γηγενή Ελληνα πριν απ’ την Επανάσταση.

Πώς έκανε την τεράστια περιουσία του ο Μακρυγιάννης στα 27 του, εντός της δικαιοδοσίας του Αλη Πασά, που ήταν ένας φοροεισπράκτορας-κέρβερος; Ούτε Οδ. Κυριακόπουλος ή Μπόμπολας να ήταν! ‘Η μήπως ήταν; Σιωπή! Δεν ρωτούν πως απόκτησαν την περιουσία τους οι εθνικοί ήρωες! Είναι κάτι σαν κρατικό απόρρητο!

Διαβάστε όμως προσεκτικά τα απομνημονεύματα του Μακρυγιάννη και κάτι θα υποπτευθείτε. Παρότι ο Μακρυγιάννης δεν είναι αρχαιολόγος, έχει σημαντικές γνώσεις Αρχαιολογίας. Που και πως τις απέκτησες στα 27 του, όντας ουσιαστικά αγράμματος, αν και πολύ ευφυής; Το δαιμόνιο της φυλής θα μου πείτε. Ομως μη βιαστείτε να δαιμονολογήσετε φυλετικά, αν δεν καταλάβετε τι είδους εμπόριο έκανε ο Μακρυγιάννης, που εμφανίζεται ως πλουτήσας από το εμπόριο στα 27 του χωρίς καν να είναι Κόκκαλης.

Ο Μακρυγιάννης είχε βαθειά συναισθηματική σχέση με τα αρχαία. Αλλά μόνο συναισθηματική; Και όταν λέει το περίφημο “δια ταύτα επολεμήσαμε” μήπως είχε στο νου του μόνο την οικονομική αξία των “μαρμάρων”; Δεν είμαστε βέβαιοι για τις αρχαιοκαπηλικές δραστηριότητες του Μακρυγιάννη σε μια εποχή έντονου φιλελληνισμού, όταν όλοι στην Ευρώπη έψαχναν για ένα “σουβενίρ” απ’ τον τόπο που άνθισε ο μεγαλειωδέστερος πολιτισμός που εμφανίστηκε ποτέ στην ανθρώπινη ιστορία. Ομως η κατοπινή του ποιλιτική, τάξεως καθαρά οικονομίστικης μας αφήνει να το υποθέσουμε βάσιμα.

Από τότε, εμείς οι Ελληνες δεν ξεφύγαμε απ’ την μακρυγιαννική καθαρά χρησιμοθηρική αντίληψη περί του προγονικού μας πολιτισμού. Μας ενδιαφέρουν πολύ τα αρχαία, όχι γιατί μπορούμε να εκτιμήσουμε την απρόσμετρη αισθητική, πολιτιστική και ιστορική τους αξία, αλλά διότι... φέρνουν συνάλλαγμα.

Οι ξένοι έρχονται, τα κοιτούν, τα θαυμάζουν και καταθέτουν τον οβολόν τους. Κατά τα άλλα, συνεχίζουμε να είμαστε υπερήφανοι για τους αρχαίους μας προγόνους, όπως και ο Μακρυγιάννης. Που αγόρασε με τα εκατομμύριά του μια ολόκληρη γειτονιά της Αθήνας κάτω από την Ακρόπολη που φέρνει ακόμα το όνομά του.

Δεν θα ήθελα να μείνω στον Μακρυγιάννη. Ας σταθούμε λιγάκι στο αλαλούμ με τις ζωγραφικές του Παναγιώτη Ζωγράφου, που δεν ήταν παρά τοπογραφικά σχέδια φτιαγμένα καθ’ υπαγόρευσιν του Μακρυγιάννη, που ο δύστυχος ούτε καν υποπτευόταν πως ήταν ζωγράφος! Τον έκαμε όμως ζωγράφο ο Μακρυγιάννης. Ολους τους “πίνακες” δηλαδή τα τοπογραφικά σχέδια του Ζωγράφου, ο έξυπνος Μακρυγιάννης τα πούλησε σε ξένους. Αυτός ο φανατικός Ελλην! Που είχε το νου του μόνο στο πουγγί, κι έγινε εθνικός ήρωας κυρίως γι’ αυτό. Ο εθνικός ευεργέτης Γεννάδιος με χίλια βάσανα κατάφερε να αγοράσει απ’ το εξωτερικό μια σειρά “πινάκων” του Ζωγράφου, δηλαδή τα τοπογραφικά σχέδια του Ζωγράφου. Είναι αυτοί που η Ελλάδα φυλάει ως εθνικό κειμήλιο στην Εθνική Πινακοθήκη.

Τι δίαολοι τούτοι οι “πίνακες” βασίζονται στον Μακρυγιάννη και εξιστορούν τα ελέη της ελληνικής επανάστασης. Ναι, αλλά ο Μακρυγιάννης τους πούλησε και μάλιστα σε ξένους. Ευτυχώς, να λες, που υπάρχουν και οι Ελληνες της διασποράς εθνικοί ευεργέτες, για να βάζουν φρένο στο μακρυγιαννισμό. Και για να μην σας μένει αμφιβολία για την ελληνικότητα του Μακρυγιάννη αρκεί να σας πούμε πως ο στρατηγός που έδιωξε τον Οθωνα για να φέρει τον πρώτο Γλυξμπουργκ, ο άνθρωπος που αγωνίστηκε για το Σύνταγμα, ώστε να κατοχυρωθούν και συνταγματικά οι εγχώριοι κλέφτες, βάφτισε το γιο του Οθωνα, μόλις ο Οθων πάτησε το ποδάρι του στην Ελλάδα. Και φυσικά δεν τον ξεβάφτισε όταν μετατρέπεται σε λυσσασμένο εχθρό του Οθωνα. Ο Οθων ήταν πραγματικά τίμιος και η τιμιότητα έμπαινε φραγμός στην εγχώρια λωποδυσία. Οι Βαυαροί του Οθωνα, άνθρωποι με γνώση και με αγάπη για την Ελλάδα, χρίστηκαν καταστροφείς των Ελλήνων, και η μομφή υπάρχει ακόμα. Λίγο πριν απ’ τον ερχομό των Βαυάρων, οι εγχώριοι λωποδύτες είχαν δολοφονήσει τον Καποδίστρια. Και λίγο μετά την έξωση του Οθωνα, μας κάθισαν στον σβέρκο του Γλυξμπουργκ, που δέχτηκαν να συνεργαστούν με τους εγχώριους λωποδύτες.

Υστερογράφημα.

Η τράπεζα που ίδρυσε ο μεγάλος Καποδίστριας εξαφανίστηκε αμέσως μετά τη δολοφονία του. Πριν το 1843 ο Οθων είχε ιδρύσει την Εθνική Τράπεζα. Δεν υπήρχε άλλος τρόπος να κάνεις “δουλειές” τότε στην Ελλάδα αν δεν σε “συνέδραμαν” οι λήσταρχοι παρατραπεζίτες, σε μια εποχή που δεν υπήρχαν τράπεζες. Κάτι πλούσιοι, σαν τον Μακρυγιάννη, τον πλουσιότερο γηγενή Ελληνα της εποχής, καταλήστευαν τους πάντες. Καταλαβαίνετε τώρα γιατί λύσσαξε ο “δημοκράτης” Μακρυγιάννης και ζητούσε σώνει και καλά σύνταγμα, σε μια εποχή που άλλες χώρες της Ευρώπης ούτε ακουστά το είχαν.

Η Εθνική Τράπεζα που δημιούργησε ο Οθων βοηθώντας αποτελεσματικά τον Γ. Σταύρου θα προκαλούσε προβλήματα στους εγχώριους λωποδύτες. Ενα χρόνο μετά την ίδρυση της Εθνικής Τράπεζας αποκτούμε Σύνταγμα σπέσιαλ για κλέφτες τραπεζών και λέφτες άλλων ειδικοτήτων.

Ολες οι πολυαίμακτες συγκρούσεις τον Ιούνιο 1863, κατά την “Επανάσταση” που ανέτρεψαν τον Οθωνα, έγιναν γύρω από την Εθνική Τράπεζα. Σα να μην υπήρχαν άλλες πλατείες και άλλα μέρη στην Αθήνα κατάλληλα για οδομαχίες με τους χωροφύλακες του Οθωνα. Οι “επαναστάτες” είχαν ρημάξει όλα τα γύρω μαγαζιά και στο τέλος μπήκανσ τα πέριξ ξενοδοχεία και λήστευαν απροσχημάτιστα. Κι αν η Εθνική Τράπεζα, που ήταν ο κύριος στόχος της “επανάστασης” σώθηκε τελικά, αυτό οφείλεται στο γεγονός πως ο ιδρυτής της Γ. Σταύρου έκανε διάβημα προς τους πρεσβευτές των τριών μεγάλων δυνάμεων, οι οποίοι έβγαλαν ναυτικά αγήματα για να την προστατέψουν. Οχι προσκαίρως αλλά επί πολλούς μήνες φρουρούσαν την Εθνική Τράπεζα, γράφει ο Ι. Βαλαωρίτης στον Α’ τόμο της Ιστορίας της Εθνικής Τραπέζης. Το γεγονός ότι κατάφερε ο Οθων να σώσει την τράπεζα επί είκοσι χρόνια, είναι μάλλον θαύμα.

* Ο Παναγιώτης Κατσίνας είναι προλετάριος δεν του ανήκει τίποτα και για κεφάλαιο έχει το κεφάλι του