“Υπονομευτική» για την ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας μπορεί να αποδειχτεί μακροχρόνια η κατάσταση που διαμορφώνεται με τη «μαύρη τρύπα» στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών, την αρνητική εξωτερική επενδυτική θέση της Ελλάδας και την επιδείνωση της ανταγωνιστικότητάς της, τόνισε ο Ν.Γκαργκάνας, διοικητής της ΤτΕ.

Αν η ελληνική οικονομία μπορούσε να απαλλαχθεί από το «βραχνά» των ελλειμμάτων και της χαμηλής ανταγωνιστικότητας, τότε η ανάπτυξη του ΑΕΠ θα ήταν δυνατό να «πιάσει» το 6%-6,5%, εκτίμησε ο Διοικητής της ΤτΕ, σε συνέντευξη Τύπου στη Θεσσαλονίκη, μετά τη 2η συνάντηση κεντρικών τραπεζιτών από τις χώρες: Ελλάδα, Αλβανία, Βοσνία-Ερζεγοβίνη, Βουλγαρία, Κύπρος, Μαυροβούνιο, πΓΔΜ, Ρουμανία και Σερβία.

Στη διάρκεια της συνάντησης, Βοσνία-Ερζεγοβίνη και Μαυροβούνιο έβαλαν κι αυτές τις υπογραφές τους στο μνημόνιο αλληλοκατανόησης για στενότερη διαβαλκανική συνεργασία στην εποπτεία του τραπεζικού τομέα. Οι υπόλοιπες χώρες είχαν ήδη υπογράψει στην Αθήνα (τον Ιούλιο 2007). Η τρίτη συνάντηση των τραπεζιτών θα γίνει στη Σόφια, τον Οκτώβριο 2008.

Ο κ. Γκαργκάνας επεσήμανε ότι το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών σημείωσε πέρυσι ποσοστό-ρεκόρ 14% επί του ΑΕΠ, ενώ ανησυχία προκαλεί η καθαρή εξωτερική επενδυτική θέση της Ελλάδας, που είναι αρνητική και υπολογίζεται στο 98% του ΑΕΠ.

Αυτό σημαίνει ότι για να εξυπηρετηθούν οι ελληνικές υποχρεώσεις και για να αντληθούν πόροι για μερίσματα-διανομή κερδών στο εξωτερικό, θα χρειαστεί ενδεχομένως να αποσυρθούν κεφάλαια από την ελληνική οικονομία. Κάτι τέτοιο «μπορεί να υπονομεύσει μακροχρόνια την ανάπτυξη», σημείωσε. Κατά τον κ.Γκαργκάνα, η ανταγωνιστικότητα που έχει χάσει η Ελλάδα ως προς τις τιμές, «μεταφράζεται» σε περίπου 15% με βάση τον Εναρμονισμένο Δείκτη Τιμών Καταναλωτή και 19% με βάση το δείκτη του κόστους εργασίας.

«Αν δεν βελτιωθεί η κατάσταση, τότε, όταν εκλείψουν οι ευνοϊκοί παράγοντες που σήμερα τροφοδοτούν την ανάπτυξη, οι αρνητικές επιπτώσεις της μειωμένης ανταγωνιστικότητας θα γίνουν αισθητές», προειδοποίησε ο Ν.Γκαργκάνας.

Η μεταβολή επιτοκίων «όπλο» για έλεγχο δανεισμού

Αναφερόμενος στην ανάγκη να χαλιναγωγηθεί η πιστωτική επέκταση, την οποία χαρακτήρισε ως ένα πολύ σημαντικό θέμα, που χρήζει διαρκούς παρακολούθησης, ο Ν.Γκαργκάνς είπε ότι «τα εποπτικά μέτρα δεν είναι πάντα ικανά να συγκρατήσουν το ρεύμα» και πρόσθεσε πως «ο πιο σημαντικός τρόπος για να ελέγξει κάποιος την πιστωτική επέκταση, είναι η μεταβολή επιτοκίων».

Υπενθύμισε δε, ότι για την Ελλάδα ο στόχος είναι η μείωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων στο 3,5% μέχρι τέλους του 2008.

Πάντως, η πιστωτική επέκταση δεν απασχολεί μόνο την Ελλάδα. Η κατάσταση είναι χειρότερη στα Βαλκάνια, όπου παρατηρείται «καταιγιστική» λήψη καταναλωτικών-στεγαστικών δανείων.

Στο πλαίσιο αυτό, οι εννέα κεντρικοί τραπεζίτες της περιοχής συμφώνησαν ότι «πρέπει να είναι πολύ στενή η παρακολούθηση των εξελίξεων, ώστε να διασφαλιστεί η ποιότητα των χαρτοφυλακίων και γενικότερα η οικονομική σταθερότητα».

Αυστηρότεροι έλεγχοι για «πλυντήρια χρήματος»

Τα τεχνικά θέματα γύρω από τον περιορισμό της πιστωτικής επέκτασης θα τα προσδιορίσει μια ad hoc επιτροπή. Η ίδια επιτροπή -που θα παρουσιάσει τα πορίσματά της τον Οκτώβριο στη Σόφια- θα αναλάβει να υποδείξει και πώς θα επιταχυνθεί η εφαρμογή του πολυμερούς μνημονίου των τραπεζιτών, με αντικείμενο τη σύγκλιση των πρακτικών τραπεζικής εποπτείας στα Βαλκάνια, ώστε να ελαχιστοποιηθεί το ξέπλυμα μαύρου χρήματος και η χρηματοδότηση της τρομοκρατίας.

Μέσα στο 2008, οι κεντρικές τράπεζες Ελλάδας και Κύπρου σχεδιάζουν να ξεκινήσουν κοινούς ελέγχους για τα «πλυντήρια» χρήματος. Σύμφωνα με τον Κύπριο κεντρικό τραπεζίτη Αθανάσιο Ορφανίδη, η Κύπρος «δεν έχει και το καλύτερο όνομα στην περιοχή», αν και στην ουσία το ξέπλυμα μαύρου χρήματος είναι σήμερα ελάχιστο και η κακή φήμη συντηρείται από προ 15ετίας περιστατικά.

Τέλος, περιορισμένες είναι οι επιπτώσεις, που έχουν «αισθανθεί» μέχρι σήμερα οι οικονομίες της Νοτιοανατολικής Ευρώπης από την αναταραχή στις διεθνείς χρηματοοικονομικές και τραπεζικές αγορές, σύμφωνα με τον κ. Γκαργκάνα.