Της Κατερίνας Μυλωνά

Η Νίνα Κουλετάκη μιλά στην “Π” για το χόμπυ της εδώ και 25 χρόνια να συλλέγει πολύτιμες κούκλες απʼόλα τα μέρη του κόσμου

Σε παιχνιδάδικο περασμένου αιώνα όπου χιλιάδες ζευγάρια ματιών είναι καρφωμένα πάνω του αισθάνεται ότι εισέρχεται ο επισκέπτης της οικίας της Νίνας Κουλετάκη, της Αθηναίας- με καταγωγή από τα Σφακιά- που εδώ και εικοσιπέντε χρόνια συλλέγει πολύτιμες κούκλες από όλες τις μεριές του πλανήτη με τη συλλογή της σήμερα να ξεπερνά τις χίλιες!

Η Ν. Κουλετάκη μιλάει στην «Π» για το πότε αγόρασε την πρώτη της κούκλα, εξομολογείται ότι ως παιδί δεν έπαιζε με κούκλες, και εξηγεί τι είναι αυτό που κάνει μία κούκλα να ξεχωρίζει.

Όταν σε ηλικία 22 ετών επισκέφτηκε ένα παλαιοπωλείο στο Παρίσι όπου της τράβηξαν την προσοχή κάποιες πορσελάνινες κούκλες δε φαντάστηκε πως θα ήταν απλώς η αρχή για μία εικοσιπενταετή προσπάθεια συλλογής μοναδικών κομματιών από ολόκληρο τον πλανήτη. «Από τότε σε κάθε ταξίδι στο εξωτερικό γύριζα πάντα στο σπίτι με κούκλες, το έμαθαν οι φίλοι, έκαναν τα ταξίδια τους και δεν προβληματίζονταν τι θα μου φέρουν, μια κούκλα ήταν η εύκολη λύση», αναφέρει. Παράλληλα, η συλλογή της εμπλουτίστηκε από κομμάτια που έφερνε από παλαιοπωλεία στην Αμερική και την Ευρώπη, και τα οποία "χτυπούσε" σε δημοπρασίες, ή παρήγγελνε σε άλλες δημοπρασίες στο Internet. Μέσα από το Διαδίκτυο ήρθε σε επαφή και με άλλους μανιώδεις συλλέκτες και ακολούθησαν μεταξύ τους ανταλλαγές και αγοραπωλησίες.

Στο σαλόνι της οι κούκλες αλλά και άλλα παιχνίδια, όπως μολυβένια στρατιωτάκια, ξύλινα και κουρδιστά παιχνίδια, έχουν περίοπτη θέση. Η συμπεριφορά που είχε ως παιδί δεν προμήνυε την πορεία που θα ακολουθούσε, αφού ποτέ της δεν έδειξε ιδιαίτερη αδυναμία στο παιχνίδι με τις κούκλες, όπως δεν έπαιξαν ούτε οι κόρες της. Βέβαια, ούτε λόγος για να αγγίξουν τις πολύτιμες κούκλες της μητέρας της, οι οποίες φυλάσσονται σαν πραγματικά έργα τέχνης. «Είναι έργα τέχνης, οι παλιές κούκλες είναι χειροποίητες, μοναδικά κομμάτια, δεν υπάρχουν σήμερα τα καλούπια που τις έφτιαχναν, έχουν κλείσει τα εργοστάσια, έχουν φυσικά μαλλιά, τα ρούχα τους είναι από πολύτιμα υφάσματα και είναι φτιαγμένες από διακεκριμένους καλλιτέχνες και ζωγράφους», εξηγεί η ίδια.

Από τη συλλογή της ξεχωρίζουν αστέρες του κινηματογράφου και προσωπικότητες από το χώρο της πολιτικής, ενδεικτικά αναφέρονται ο Φρεντ Αστέρ, η Μέριλιν Μονρόε, η Τζάκι Κένεντι, η πριγκίπισσα Νταϊάνα. Όλες οι κούκλες φορούν αυθεντικά αντίγραφα των ρούχων, με τα οποία οι σταρ χιλιοφωτογραφήθηκαν κι έμειναν στην Ιστορία. Το μαύρο στράπλες φόρεμα η λαίδη Ντι, το γνωστό φράκο ο Αστέρ, τη λευκή τουαλέτα της ορκωμοσίας του Κένεντι η Τζάκι, το σκανδαλώδες φόρεμα απ΄ το "Οι άνδρες προτιμούν τις ξανθές" της Μονρόε.

Η Ν. Κουλετάκη είναι μία από τους ελάχιστους Έλληνες συλλέκτες αλλά αρκετούς σε παγκόσμιο επίπεδο, «η αγορά της παλιάς κούκλας είναι πολύ δυναμική, γίνονται συναλλαγές μεγάλων χρηματικών ποσών, στοιχίζουν κάποιες μια περιουσία και θεωρείται επένδυση η αγορά τους», αναφέρει. Όπως λέει, υπάρχουν κομμάτια πανάκριβα και απλησίαστα αφού πολύ λίγοι είναι αυτοί που μπορούν να διαθέσουν 500.000 ευρώ για να αγοράσουν μια κούκλα ενώ η ίδια έχει ξοδέψει μέχρι 4.500 ευρώ για να αποκτήσει μία.

Εκτός από συλλέκτρια είναι και γνώστης της ιστορίας των κούκλων, που έχει βαθιά τις ρίζες της στο χρόνο. Η ιστορία της κούκλας έρχεται από πολύ βαθιά στο χρόνο. Τον 16ο και τον 17ο αιώνα το υλικό κατασκευής της ήταν η πορσελάνη. Οι κορυφαίες κατασκευάστριες εταιρείες της εποχής, Κέσλερ (γερμανική) και Μαρσέιγ (γαλλική), τροφοδοτούσαν την αισθητική των ανώτερων κοινωνικών στρωμάτων. Τότε δεν ήταν παιχνίδια. Τον 18ο αιώνα η κούκλα της εποχής απέκτησε πάνινο σώμα και μεταλλικό κεφάλι, ακολούθησαν η "composition" και η "celluloid" για να καταλήξουν σήμερα αγαπημένα παιδικά παιχνίδια από βινύλιο. Στην πλειονότητά της η συλλογή περιλαμβάνει κούκλες composition. Πρόκειται για τεχνική κατασκευής, που αναπτύχθηκε στις αρχές του 20ού αιώνα ως απάντηση των Αμερικανών στις πανάκριβες, τότε, πορσελάνινες ευρωπαϊκές κούκλες. Ουσιαστικά, είναι κομμάτια φτιαγμένα από ξυλοπολτό κι επικαλυμμένα με ειδικό βερνίκι. Το υλικό είναι ευαίσθητο. Ο χρόνος, η υγρασία και οι ακτίνες του ήλιου, το φθείρουν. Για το λόγο αυτό, οι κούκλες της είναι προφυλαγμένες σε προθήκες, απρόσβλητες από υγρασία και απρόσιτες στον ήλιο.

Τι είναι, όμως, εκείνο που της τραβάει την προσοχή σε ένα συγκεκριμένο κομμάτι; «Η παλαιότητα, ο κατασκευαστής, αν φέρει τα σημάδια που πρέπει να φέρει γιατί όλες οι κούκλες της συλλογής έχουν κάποια σημάδια, συνήθως στο κεφάλι, την πλάτη και καμιά φορά στο στήθος και αυτά είναι τα ιδιαίτερα σημάδια που χρησιμοποιούσε ο κατασκευαστής με τον αριθμό του συγκεκριμένου μοντέλου, αυτά πρέπει να υπάρχουν γιατί είναι και αυτά που δίνουν την αξία στην κούκλα, να είναι σε καλή κατάσταση, να φοράει αν είναι δυνατόν τα πρωτότυπα ρούχα που είχαν ραφτεί πάνω τους από τον κατασκευαστή και βέβαια όσο πιο παλιά είναι η κούκλα αυτό είναι και πιο δύσκολο. Απλώς, να έχει κάτι να μου πει να τη δω και να θέλω να την αποκτήσω», εξηγεί.

Αν κάποιος την άκουγε να μιλάει ή έβλεπε τη συλλογή της θα έβγαζε το συμπέρασμα ότι είναι αθεράπευτα ρομαντική, κάτι που η ίδια διαψεύδει, «μου αρέσουν και άλλα πράγματα, η αστυνομική λογοτεχνία, έχω ένα μπλοκ αφιερωμένο στο έγκλημα. Είμαι όπως όλοι οι άνθρωποι, έχουμε μέσα μας το μικρό παιδί αλλά και το σκοτεινό μας χαρακτήρα, το μικρό παιδί εκφράζεται με τις κούκλες, ο σκοτεινός εαυτός μου με τις αναγνώσεις και τα κομμάτια που γράφω», αναφέρει.

Αν και μέχρι σήμερα όλες οι αντιδράσεις όσων επισκέπτονται το σπίτι της υπήρξαν θετικές, η Ν. Κουλετάκη λέει πως «αν έχεις δει πολλά θρίλερ μπορεί να επηρεαστείς και να νομίζεις ότι όλες αυτές οι κουκλίτσες σε κοιτάνε, αν κι εμένα μου αρέσει να σκέφτομαι ότι ζωντανεύουν το βράδυ και κυκλοφορούν μέσα στο σπίτι, δε με τρομάζει κάτι τέτοιο».

Αν λάβει κανείς υπόψη του ότι ο πατέρας της είναι συλλέκτης γραμματοσήμων και νομισμάτων τότε εύκολα καταλαβαίνει ότι πρόκειται για ένα γονίδιο που έχει περάσει στην επόμενη γενιά και περιμένει τι θα είναι αυτό που θα αποφασίσουν να συλλέξουν οι κόρες της!